Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanı Enerji Sazişi

İstanbul

İstanbulda keçirilən Sivas və Taşeli Günəş Enerjisi Stansiyası Layihələri İmza Mərasimində çıxış edən Enerji və Təbii Sərvətlər Naziri Alparslan Bayraktar, ümumilikdə 2 min meqavatlıq günəş enerjisi investisiyalarının Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyadda hökumətlərarası sazişin ardından mühüm bir addım olduğunu qeyd etdi. Bayraktar, bu layihənin enerji sektoruna edilən ən böyük birbaşa xarici investisiyalardan biri olacağını və Türkiyədə elektrik alımının ən aşağı maliyyətlə həyata keçiriləcəyini bildirdi.

Bayraktar, ölkələrin süni intellekt dövründə ən mühüm rəqabət üstünlüyünün güclü bir elektrik infrastrukturu olduğunu və bu çərçivədə elektrik istehsalı, ötürülməsi və paylanması üçün yeni enerji memarlığına ehtiyac duyulduğunu vurğuladı. Keçən il dünya üzrə enerjiyə 3,3 trilyon dollar investisiya edildiyini və bu investisiyaların üçdə ikisinin təmiz enerji texnologiyalarına yönəldiyini bildirən Bayraktar, Türkiyənin son 23 ildə bərpa olunan enerji sahəsində demək olar ki, inqilabi addımlar atdığını söylədi. 2025-ci ilin sonunda elektrik qurulu gücünün 62%-nin bərpa olunan mənbələrdən ibarət olacağını əlavə etdi.

Türkiyənin 2035-ci il hədəflərindən bəhs edən Bayraktar, 120 min meqavat günəş və külək enerjisi qurulu gücünə çatmağı planlaşdırdıqlarını xatırlatdı. Bu hədəf istiqamətində, 2025-ci ilə qədər 8 min meqavatdan artıq qurulu güclə yeni bir rekorda imza atdıqlarını bildirdi. Qarşıdakı 10 il ərzində hər il 8 ilə 10 min meqavatlıq günəş və külək stansiyası qurmalı olduqlarını vurğulayan Bayraktar, Avropadakı bəzi ölkələrin ümumi qurulu gücü qədər bir gücdən bəhs etdiklərini ifadə etdi.

Bayraktar, Türkiyənin Birləşmiş Millətlər İqlim Dəyişikliyi Çərçivə Konvensiyası 31-ci Tərəflər Konfransına ev sahibliyi edəcəyini və bu ili bərpa olunan enerjiyə yeni rekordlar üçün mühüm bir dönüş nöqtəsi olaraq gördüklərini bildirdi. Bu məqsədlə hökumətlərarası sazişlərlə böyük miqyaslı və rəqabətçi qiymətlərlə layihələr inkişaf etdirdiklərini ifadə etdi.

Səudiyyə Ərəbistanı ilə 3 fevralda imzalanan Bərpa Olunan Enerji Stansiyası Layihələrinə dair Hökumətlərarası Sazişə toxunan Bayraktar, bu sazişin hər iki ölkə üçün enerji sahəsində strateji bir addım olduğunu vurğuladı. Səudiyyə Ərəbistanının Türkiyədə ümumilikdə 5 min meqavat gücündə günəş və külək stansiyası quracağını, bu əməkdaşlığı Acwa şirkəti ilə konkretləşdirdiklərini bildirdi.

"Layihələrin Təməli Bu İl Atılacaq"

Bayraktar, Acwa tərəfindən Sivas və Karaman Taşelidə hər biri 1000 meqavatlıq günəş enerjisi stansiyaları qurulacağını açıqladı.

Sivasda hər kilovat saat elektrik üçün 2,35 avro/sent satış qiyməti üzərində razılaşıldığını bildirən Bayraktar, Karaman Taşelidə isə istehsal olunan elektrik enerjisinin indiyə qədər Türkiyədə yaranan ən aşağı qiymətlə, kilovat başına sabit 1,99 avro/sentdən alınacağını ifadə etdi. Bu qiymətlərin 25 il boyunca keçərli olacağını və ümumi alım müddətinin 30 il olduğunu əlavə etdi.

Sivas və Taşeli GES layihələri ilə ümumilikdə 2 milyon 100 min evin elektrik ehtiyacının qarşılanacağını bildirən Bayraktar, layihələrin yerli istehsal nisbətinin ən az 50% olacağını söylədi. Layihələrin təməlini bu il ərzində atılacağını və 2028-ci ildə kommersiya istismarına keçiləcəyini elan etdi.

İmza mərasimində, Enerji və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ilə Acwa arasında investisiya sazişi, Elektrik İstehsalı AŞ (EÜAŞ) ilə Acwa arasında da elektrik satın alma sazişi imzalandı. İnvestisiya sazişinə Enerji və Təbii Sərvətlər Nazirinin müavini Zafer Demircan və Acwa Vitse-prezidenti Raad Al-Saady imza atdı. Elektrik satın alma sazişini isə EÜAŞ Baş direktoru Zafer Benli və Acwa Türkiyə-Azərbaycan Ölkə Baş direktoru Mehmet Selim Güven imzaladı.

Bu layihələrlə, Türkiyənin təmiz enerji hədəflərinə bir addım daha yaxınlaşdığını və enerji sektorunda mühüm bir inkişaf əldə edildiyini söyləyən rəsmilər, bərpa olunan enerji investisiyalarının ölkə iqtisadiyyatına və ətraf mühitə töhfə verəcəyinə diqqət çəkdi.