Germaniýanyň Premýer-ministri Merz: Bütindünýä Tertibinde Çalt we Uly Üýtgeşmeler Bolýar

Berlin

Ştutgartda geçirilen 38-nji CDU Baş Assambleýasynda çykyş eden Merz, häzirki global özgerişleriň ähmiýetine ünsi çekdi.

Merz, häzirki dünýä tertibiniň indi biziň tanyş görnüşimizde ýokdugyny belläp, "Täze bir dünýä tertibi we uly güýç tertibi çalt emele gelýär," diýdi.

Bu üýtgeşmeleriň global ykdysadyýete, dünýä söwdasyna, Ýewropanyň howpsuzlygyna we Germaniýanyň halkara roluna çuňňur täsir edýändigini nygtap, bu ýagdaýyň içerki syýasata täsirini hem gözden salmady.

"Näme edýäris?" soragyna jogap beren Merz, Germaniýanyň birleşen Ýewropanyň içindäki strategik ornuny güýçlendirjek täze ileri tutmalary kesgitländigini aýtdy.

Täze ýüze çykan bu güýçler döwründe, güýjüň hukugyň öňüne geçýändigini belläp, "Bu täze döwürde harby we ykdysady güýç ähmiýetli bolýar. Täze dünýä berk we howply," diýdi.

Merz, düzgünleriň geçerli bolmadyk ýagdaýlarynda çaknyşyk töwekgelçiliginiň artýandygyny, Ukraina mysalynda bolşy ýaly uruşlaryň ýüze çykýandygyny aýtdy.

Täze uly güýç syýasatlarynyň, söwda päsgelçilikleri we tehnologiki bäsdeşlik ýaly elementler bilen şekillendirilýändigine ünsi çeken Merz, tehnologiki ugurlarda yza galanlaryň ykdysady we syýasy güýçlerini ýitirerlerini aýtdy.

ABŞ bilen Gatnaşyklar

Merz, öňünden görüp bolmajaklygyň syýasatda bir gural halyna gelendigini belläp, ABŞ bilen gatnaşyklaryň täzeden kesgitlenmelidigini aýtdy.

Amerikanlar bilen dostlukly gatnaşyklary dowam etdirjekdiklerini bellän Merz, emma ABŞ-nyň halkara tertibiniň kepili bolmak roluna gyzyklanmasyny ýitirenini aýtdy.

Merz, bu täze dünýä tertibini bir ykbal hökmünde kabul etmejekdiklerini, tersine bu tertibi şekillendirmegi maksat edinýändiklerini we ABŞ bilen täzelenen hyzmatdaşlygy gözleýändiklerini aýtdy.

"Öz ykbalymyzy öz elimize almalydygymyzyň farkyndadyrys," diýip, Merz bu täze tertipde güýçli, erkin we howpsuz bolmagy maksat edinýändiklerini aýtdy.

Ukrainadaky urşyň, köne ulgamyň çökenini, emma täze ulgama heniz doly geçilmändigini görkezýändigini aýdyp, Merz, Ýewropanyň parahatçylykda däldigini aýtdy.

Merz, geljekde diňe şu günüň bahasyny bermek bilen çäklenmejekdiklerini, dogry işleriň edilip edilmeýändigini hem sorag astyna aljakdyklaryny aýdyp, "Taryh bize ýumşadyşlygyň parahatçylygy üpjün etmeýändigini öwretdi," diýdi.