ABŞ Ali Məhkəməsi Trampın Tariflərini Konstitusiyaya Zidd Tapdı

Vaşinqton

ABŞ Ali Məhkəməsi, 3-ə qarşı 6 səslə Prezident Donald Trampın 'təcili vəziyyət' tariflərinin konstitusiyaya zidd olduğuna qərar verdi.

Qərar mətnində, ABŞ Konstitusiyasının müvafiq maddəsinə əsasən vergi və gömrük tarifi qoyma səlahiyyətinin Konqresə aid olduğu qeyd edildi.

Məhkəmə, hökumətin IEEPA-nı, Prezidentə birtərəfli və məhdudiyyətsiz gömrük tarifi tətbiq etmə hüququ verən bir qanun kimi şərh etdiyini, lakin bu səlahiyyətin heç vaxt bu dərəcədə istifadə edilmədiyini vurğuladı.

Qərarda, 'idxalatı tənzimləmə' ifadəsinin Konqresin vergi qoyma səlahiyyətini əhatə etmədiyi və bu cür mühüm səlahiyyət devrinin qeyri-müəyyən bir dildə edilə bilməyəcəyi ifadə edildi.

IEEPA-nın əhatə etdiyi səlahiyyətlər arasında gömrük tariflərinə yer verilmədiyi, Prezidentə araşdırma, maneə törətmə və qadağa kimi səlahiyyətlər tanıdığı qeyd edildi.

Tariflər Hüquqi Proseslə Qarşılaşdı

Tramp, prezidentlik dövründə IEEPA çərçivəsində müxtəlif gömrük tarifləri tətbiq etdi və bu tariflər ticarət siyasətinin mühüm bir hissəsinə çevrildi.

Xüsusilə Çin, Kanada və Meksika kimi ölkələrlə ticarətdə tətbiq edilən bu tariflər, fentanil axını kimi səbəblərlə əsaslandırılmışdı.

Bu tətbiqlər, bəzi ştatlar və özəl şirkətlər tərəfindən ABŞ Beynəlxalq Ticarət Məhkəməsinə daşındı.

Məhkəmə, 28 May 2025-ci ildə verdiyi qərarla, bu tariflərin IEEPA çərçivəsindəki səlahiyyətləri aşdığını müəyyən etdi.

ABŞ rəhbərliyi, bu qərarın diplomatik əlaqələrə zərər verdiyi və prezidentlik səlahiyyətinə müdaxilə etdiyi səbəbilə apellyasiyaya getdi.

Apellyasiya Məhkəməsi, alt məhkəmənin qərarını böyük ölçüdə təsdiqlədi, lakin tariflərin dərhal ləğvinə qarşı çıxıb Tramp rəhbərliyinə Ali Məhkəməyə müraciət etmə imkanı verdi.

Tramp rəhbərliyi, tariflərin qanunsuz hesab edilməsinə qarşı Ali Məhkəmədən sürətli bir araşdırma tələb etdi və 5 Noyabr 2025-ci ildə Məhkəmə tərəflərin müdafiələrini dinlədi.