Qlobal Bazarlar ABŞ-ın İqtisadi Artım Məlumatlarına Diqqət Yetirir

İstanbul

Qlobal bazarlarda geosiyasi risklərin təsiri ilə satış təzyiqi davam edir. ABŞ və İran arasındakı gərginliyin artması, bazarların risk algısını artırıb. ABŞ Prezidenti Donald Trump, bu vəziyyətin hara gedəcəyinin növbəti 10 gün ərzində bəlli olacağını qeyd etdi.

Trump, İranla geniş bir anlaşmanın zəruri olduğunu, əks halda pis nəticələrin doğa biləcəyini vurğuladı.

Bu açıqlamalar, bazarlarda ehtiyatlı bir duruşu yenidən hakim edərək səhm qiymətlərindəki toparlanmanı dayandırdı və ümumi risk iştahını azaltdı.

Bundan əlavə, Trump, hərbi gücü artırmaq və kənd təsərrüfatı istehsalını təmin etmək məqsədilə strateji əhəmiyyətə malik elementar fosfor və glifosat əsaslı herbisidlərin yerli təminatını qorumaq üçün yeni bir prezident fərmanı imzaladı.

Bu arada Beynəlxalq Valyuta Fondu (IMF) sözçüsü Julie Kozack, dolların beynəlxalq pul sistemində mərkəzi rolunu qoruduğunu, qlobal ticarət, rezervlər, borclanma və ödənişlərdəki üstünlüyünü davam etdirdiyini ifadə etdi.

Makroiqtisadi məlumatlarda isə, ABŞ-da ilk dəfə işsizlik maaşı üçün müraciət edənlərin sayı 14 fevralda bitən həftədə əvvəlki həftəyə nisbətən 23 min nəfər azalaraq 206 min olub, bu rəqəm bazar gözləntilərinin altında qaldı.

ABŞ-ın xarici ticarət kəsiri, keçən ilin son ayında əvvəlki aya nisbətən 32,6 faiz artaraq 70,3 milyard dollara çatdı və iyul ayından bəri ən yüksək səviyyəsini gördü. Ölkənin 2025-ci il üçün ümumi xarici ticarət kəsiri isə illik 0,2 faiz azalaraq 901,5 milyard dollara gerilədi.

Şirkətlərin maliyyə hesabatları və gözləntilərin çox açıcı olmaması, qlobal bazarlarda risk iştahının azalmasında digər amillər arasında yer alır.

Analitiklər, bu gün ABŞ-da açıqlanacaq iqtisadi artım və PCE qiymət indeksi məlumatlarının, bazarların istiqamətini müəyyənləşdirməkdə təsirli olacağını qeyd etdilər.

Bu inkişaflarla ABŞ-ın 10 illik istiqraz faizi 4,07 faizdə, dollar indeksi isə ABŞ Mərkəzi Bankının (Fed) faiz endirimləri mövzusunda tələsməyəcəyinə dair proqnozlarla dünənki bağlanışın 0,1 faiz üzərində 98 səviyyəsindədir.

Qızılın unsiyası 0,1 faiz azalaraq 4 min 998 dollardan ticarət olunur. Geosiyasi gərginliklərdəki artımla Brent neftin barel qiyməti 71,7 dollara qədər yüksəlib 6 ayın ən yüksək səviyyəsini gördü, ardından 71,6 dollar səviyyələrində balanslaşdı.

New York Birjası Gerilədi

New York birjası, şirkətlərdən gələn qarışıq balans nəticələri ilə mənfi bir gedişat izlədi. Blue Owl Capital-in bəzi fondlarındakı investorların pul çəkməsini məhdudlaşdırması və üç fondundan 1,4 milyard dollar dəyərində aktiv satma qərarı, digər şirkətlərin səhmlərində düşüşə səbəb oldu.

Blue Owl Capital-in səhmləri 5,9 faiz geriləyərkən, Blackstone və Apollo Global Management kimi şirkətlərin səhmləri isə müvafiq olaraq 5,4 və 5,2 faiz dəyər itirdi.

ABŞ-ın pərakəndə nəhəngi Walmart-ın maliyyə nəticələri isə investorlar tərəfindən qiymətləndirilərkən, üç aylıq dövrdə gəlir və qarı gözləntilərin üzərində gəlsə də, mövcud maliyyə ilinə dair qar proqnozları gözləntiləri qarşılamadı. Walmart-ın səhmləri 1,4 faiz dəyər itirdi.

Bu inkişaflarla Dow Jones indeksi 0,54 faiz, S&P 500 indeksi 0,28 faiz və Nasdaq indeksi 0,31 faiz dəyər itirdi.

Avropa Birjaları Mənfi Gedişat İzlədi

Avropa birjaları, şirkət balanslarının gözləntiləri qarşılamaması sonrasında günü mənfi tamamladı. Geosiyasi risklər Avropa bazarlarında risk algısını artırdı.

Avropa üzrə investorlar, Airbus, Renault və Nestle kimi böyük şirkətlərin maliyyə nəticələrini qiymətləndirdi.

Avropalı təyyarə istehsalçısı Airbus, populyar A320 modeli üçün istehsal hədəflərini təxirə saldığını açıqladı. 2026-cı il üçün gözlənilən təslimat sayının bazar gözləntilərinin altında qalması ilə Airbus səhmləri təxminən 7 faiz dəyər itirdi.

Renault-un 2025-ci il gəliri 3 faiz artışla 57,9 milyard avroya yüksəlsə də, Nissan investisiyalarına bağlı tək seferlik xərclər səbəbindən 10,9 milyard avro net zərər açıqladı. Şirkətin səhmləri 3,12 faiz düşüşlə bağlandı.

Nestle-nin satışları və net qarı azaldı. Ancaq dondurma biriminin satışına dair danışıqlar davam edərkən, şirkətin səhmləri təxminən 4 faiz dəyər qazandı.

Digər tərəfdən Almaniya Mərkəz Bankı (Bundesbank), ölkə iqtisadiyyatının ilin ilk rübündə artım trendini davam etdirəcəyini proqnozlaşdırdı.

Avropa Mərkəz Bankı (ECB), JPMorgan-ın Avropa iştirakı J.P. Morgan SE-yə kapital öhdəliklərinə dair yanlış bəyanat səbəbindən təxminən 12,2 milyon avro inzibati cəza kəsdi.

Digər tərəfdən Avropa Birliyi (AB) Komissiyasının, üzv ölkələrin sənayesini canlandırmağı hədəfləyən və dövlət alışlarında Avropa şirkətlərinə üstünlük tanıyan planına etirazlar artır.

Dövlət alışlarında "Made in Europe" şərtini də əhatə edən və Avropa sənayesini dəstəkləməyi məqsəd qoyan təklifin, fevral ayında açıqlanması gözlənərkən, Komissiya daxilindəki bölmələrə göndərilən layihə mətninə sərt reaksiyalar gəldi.

Layihəni hazırlayan komandadan məsul AB Komissiyası Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne'nin işinə, Komissiyanın 9 fərqli bölməsi mənfi geri bildirimdə bulundu.

Bu etirazlar, daha əvvəl təxirə salınan və son olaraq 26 fevralda açıqlanması gözlənilən qanunun bir daha təxirə salınma riskini doğurdu.

Makroiqtisadi məlumat tərəfində, Avro Bölgəsində fevral ayına dair istehlakçı etibar indeksi -12,2 səviyyəsində reallaşdı.

Bu inkişaflarla İngiltərədə FTSE 100 indeksi 0,55 faiz, İtaliyada FTSE MIB 30 indeksi 1,22 faiz, Fransada CAC 40 indeksi 0,36 faiz, Almaniyada DAX 40 indeksi 0,93 faiz dəyər itirdi.

Asiya Birjaları Cənubi Koreya İstisna Olmaqla Gerilədi

New York birjasındakı satış ağırlıqlı gedişat Asiya birjalarına da təsir etdi. Çində ay yeni il tətili davam edərkən, Çin birjasında ticarət edilmədi.

Yaponiyada inflyasiya yanvar ayında 1,5 faizə geriləyərək Mart 2022-dən bəri ən aşağı səviyyəyə endi və Yaponiyanın Mərkəz Bankının (BoJ) 2 faiz olan inflyasiya hədəfinin altına düşdü. Ölkədə əsas inflyasiya isə 2,4 faizdən 2 faizə gerilədi.

Analitiklər, Yaponiyada inflyasiyanın yavaşlamasına baxmayaraq təzə qida qiymətlərindəki dalğalanmanın davam etdiyini və Yaponiyanın Mərkəz Bankının (BoJ) bu il faiz artırabiləcəyi proqnozlarının davam etdiyini qeyd etdilər.

Bu inkişaflarla Yaponiyada Nikkei 225 indeksi 1,2 faiz, Hong Kongda Hang Seng indeksi 0,6 faiz dəyər itirdi. Cənubi Koreyada Kospi indeksi 5.799,69 puanla rekord səviyyəyə çatdı. Kospi indeksindəki pozitiv gedişatda Cənubi Koreyalı texnologiya şirkətlərindəki artımlar təsirli oldu.

VİOP Axşam Seansında Yüksəldi

Dünən satış ağırlıqlı bir gedişat izləyən Borsa İstanbulda BIST 100 indeksi, günü 3,20 faiz dəyər itirərək 13.804,21 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında (VİOP) BIST 30 indeksinə dayalı fevral vadeli kontrakt isə dünən axşam seansında normal seans bağlanışına görə 0,1 faiz artışla 15.430,00 puandan ticarət edildi.

Dollar/TL, dünəni 43,7580-dən tamamlayarkən, bu gün bankalararası bazarın açılışında əvvəlki bağlanışa görə 0,2 faiz artışla 43,8430-dan ticarət olunur.

Analitiklər, bu gün ölkə daxilində beynəlxalq investisiya mövqeyi, real sektor etibar indeksi və istehsal sənayesi kapasite istifadə nisbəti, xaricdə isə ABŞ-da iqtisadi artım və Şəxsi İstehlak Xərcləri (PCE), dünya üzrə istehsal sənayesi və xidmət sektoru Satın Alma Menecerləri İndeksi (PMI) məlumatları, Almaniyada İstehsalçı Qiymət İndeksi (ÜFE) başda olmaqla yoğun məlumat gündəminin izlənəcəyini qeyd edərək, texniki baxımdan BIST 100 indeksində 13.600 və 13.500 puanın dəstək, 13.900 və 14.000 puanın isə müqavimət mövqeyində olduğunu bildirdilər.

Bazarlarda bu gün izlənəcək məlumatlar:

10.00 Türkiyə, yanvar ayı Xarici İstehsalçı Qiymət İndeksi

10.00 Türkiyə, fevral ayı maliyyə xidmətləri etibar indeksi

10.00 Türkiyə, dekabr ayı beynəlxalq investisiya mövqeyi

10.00 Türkiyə, fevral ayı real sektor etibar indeksi

10.00 Türkiyə, fevral ayı istehsal sənayesi kapasite istifadə nisbəti

10.00 Almaniya, yanvar ayı İstehsalçı Qiymət İndeksi

10.00 İngiltərə, yanvar ayı pərakəndə satışlar

11.30 Almaniya, fevral ayı istehsal sənayesi/xidmət sektoru/birleşik PMI

12.00 Avro Bölgəsi, fevral ayı istehsal sənayesi/xidmət sektoru/birleşik PMI

12.30 İngiltərə, fevral ayı istehsal sənayesi/xidmət sektoru/birleşik PMI

16.30 ABŞ, 4-cü rüb Ümumi Daxili Məhsul

16.30 ABŞ, 4-cü rüb əsas PCE qiymət indeksi

16.30 ABŞ, dekabr ayı şəxsi gəlirlər və xərclər

16.30 ABŞ, dekabr ayı PCE qiymət indeksi

17.45 ABŞ, fevral ayı istehsal sənayesi/xidmət sektoru/birleşik PMI

18.00 ABŞ, dekabr ayı yeni ev satışları

18.00 ABŞ, fevral ayı Michigan Universiteti istehlakçı etibar indeksi