74 ildən sonra tarixi kəşf: Atlantik okeanında itən təyyarə tapıldı

1952-ci ildə Puerto-Riko sahillərində uçuşu zamanı müəmmalı şəkildə yoxa çıxan və onilliklər boyu izini tapa bilməyən Pan American Airways sərnişin təyyarəsinin qalıqları 74 ildən sonra Atlantik Okeanının dərinliklərində tapılıb. Aviasiya tarixinin ən böyük sirlərindən biri ilk dəfə qabaqcıl sualtı təsvir texnologiyaları sayəsində üzə çıxdı.

İllərdir davam edən sirr iki günə aydınlaşdırıldı

Hava/Dəniz İrsi Fondunun (ASHF) verdiyi rəsmi açıqlamaya görə, Clipper Endeavour adlı təyyarənin qalıqları iyunun 2-də Atlantik Okeanında təxminən 2 min fut (610 metr) dərinlikdə tapılıb. Yüksək ayırdetmə qabiliyyətinə malik sonar sistemləri və avtonom sualtı nəqliyyat vasitələri ilə aparılan araşdırmalarda təyyarənin gövdəsinin iki böyük hissəyə ayrıldığı müəyyən edilib.

Bu yaxınlarda Discovery Channel-ın "Expedition Unknown" komandası və Deep Sea Vision şirkəti illərdir aparılan və nəticəsiz qalan axtarış işlərinə cəlb edilib. Tədqiqat gəmisi təyin olunmuş əraziyə çatdıqdan sonra iki gün kimi qısa bir iş müddətində qalıqların dəqiq yerinin müəyyən edilməsi böyük sürpriz oldu. Bu tarixi kəşfin əsasları ASHF prezidenti Russ Metyus 2019-cu ildən bəri köhnə qəza hesabatlarını diqqətlə araşdırdıqda və ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin pilotları tərəfindən hazırlanmış köhnə xəritəni üzə çıxardıqda qoyuldu.

Mülki Aviasiyada Təhlükəsizlik Qaydalarını Dəyişən Fəlakət

Nyu-York uçuşunu tamamlamaq üçün havaya qalxan təyyarədə 64 sərnişin və 5 ekipaj üzvü olub. Havaya qalxdıqdan qısa müddət sonra mühərriklər sıradan çıxdıqdan sonra təcrübəli pilot təyyarəni okean səthinə endirməyi bacarıb. Xoşbəxtlikdən eniş zamanı ölən olmayıb, lakin sərnişinlərin evakuasiyası üçün adekvat təhlükəsizlik və xilasetmə prosedurlarının olmaması fəlakətin miqyasını artırıb. Xaos nəticəsində 52 nəfər həyatını itirib

Bu böyük faciə dünya mülki aviasiya tarixində təhlükəsizlik anlayışını kökündən dəyişdirən bir mərhələ oldu. Bu gün bütün kommersiya uçuşlarından əvvəl kabin heyətləri tərəfindən sərnişinlərə verilən məcburi fövqəladə hallar və təhlükəsizlik məlumatlarının əsası bu qəzadan əldə edilən acı təcrübələrə əsaslanır.

Okeanın dərinliklərində 74 il ərzində qorunan təfərrüatlar

Okeanın qaranlıq sularından əldə edilən ilk görüntülər tədqiqatçıları və tarixçiləri heyrətə salıb. Keçən onilliklərə və aldığı ağır zədələrə baxmayaraq, təyyarənin gövdəsi əsasən qorunub saxlanıldı. Pan American şirkətinin ikonik qanadlı loqosunun və təyyarənin adının "Clipper Endeavour"un hələ də qalıqlar üzərində oxuna bilməsi kəşfin ən diqqət çəkən detalları arasında idi. 74 il səssiz qalan bu qalıq aviasiya tarixinin ən uzun sürən axtarış hekayələrindən birinə son qoydu.