ABŞ-da yanacaq həyəcanı: Benzinin qiyməti yenidən 4 dollar həddini keçərək zirvəyə çatdı

Birləşmiş Ştatlarda sürücülərin xərcləri yenidən qalxır. Amerika Avtomobil Assosiasiyasının (AAA) açıqladığı cari məlumatlara görə, ölkə üzrə benzinin orta nasos qiyməti gallon üçün 4003 dollara çatıb. Bu artımla yanacağın qiyməti iyunun 17-dən bəri ilk dəfə olaraq yenidən 4 dollar səviyyəsini ötüb.

Dövlətlər arasında qiymət fərqi artır

Son məlumatlara görə, benzinin qiymətləri əvvəlki həftə ilə müqayisədə təxminən 3,4 faiz, keçən ayla müqayisədə isə 1,3 faiz artıb. İllik bazda baxdıqda, yüksəliş meylinin böyüklüyü daha aydın şəkildə başa düşülür. Ötən ilin eyni dövründə bir qallon üçün orta hesabla 3,14 dollar olan benzinin qiymətləri illik bazda 27,4 faiz artıb.

Ştatlarda yerli vergi dərəcələri və təchizat şərtlərindəki fərqlər nasos qiymətlərində ciddi boşluqlara səbəb olur. Ən yüksək yanacağın qiyməti hər dövrdə olduğu kimi Kaliforniya ştatında qeydə alınıb. Kaliforniyada bir qallon benzinin orta qiyməti5,5 dollara yaxınlaşıb. Bu ştatı təxminən 5,4 dollarla Havay, 5 dollarla Vaşinqton, 4,7 dollarla Alyaska və 4,6 dollarla Nevada izlədi.

Benzinin orta qallon qiyməti ölkə üzrə 22 ştatda və paytaxt Vaşinqtonda 4 dollar və ya ondan yuxarı səviyyədə ticarət olunmağa davam edir.

Geosiyasi gərginlik və Hörmüz boğazında tıxac qiymətlərə səbəb oldu

Birləşmiş Ştatlar və İran arasında son zamanlar intensivləşən hərbi və siyasi münaqişələr qlobal neft bazarlarında böyük dalğalanmalara səbəb olub. Bu vəziyyət daxili bazarda yanacağın qiymətinin artmasında birbaşa özünü göstərib.

Xüsusən də fevralın sonunda ABŞ-ın İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatlar qlobal neft nəqli üçün kritik tranzit nöqtəsi olan Hörmüz boğazında tankerlərin daşınmasının pozulmasına səbəb olub. Bu logistika böhranı xam neftin qiymətini bir barel üçün 100 dollardan yuxarı qaldıraraq qlobal enerji böhranına səbəb oldu.

İnflyasiyaya təzyiq yenidən arta bilər

ABŞ-da benzinin qiymətləri ilk dəfə martın sonunda bir qallon üçün 4 dollar həddini keçib və may ayında tarixi zirvələrindən birinə çatıb, 4,56 dollara yüksəlib. İyun ayında iki ölkə arasında münaqişələrin dayandırılması ilə bağlı əldə olunan razılaşma neftin qiymətində rahatlaşma gətirdi və benzinin qallon qiyməti yenidən 4 dollardan aşağı düşdü.

Enerji xərclərinin bu azalması iyun ayında ABŞ-da inflyasiya təzyiqinin azalmasına birbaşa təsir edib. ABŞ Əmək Departamentinin məlumatlarına görə, İstehlak Qiymətləri İndeksi (CPI) iyun ayında aylıq bazda yüzdə 0,4 azalarkən, illik bazda yüzdə 3,5 artaraq gözləntilərin altında qaldı. Ölkədə istehlak qiymətləri indeksi 2020-ci ildən bəri ilk dəfə olaraq aylıq bazda azalıb. Bununla belə, benzinin qiymətinin 4 dolları keçməsi növbəti aylarda inflyasiyanın yenidən arta biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.