ABŞ-dan Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə ciddi zərbə: Prezident Akane və yüksək vəzifəli məmurlara sanksiya qərarı

ABŞ administrasiyası beynəlxalq hüquq arenasında çox danışılacaq radikal addım atıb. ABŞ Dövlət Departamenti Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (ICC) sədri, Yaponiya hakimi Tomoko Akane və Seneqal əsilli yüksək rütbəli məhkəmə məmuru Seyeni rəsmi sanksiyalar siyahısına daxil etdiyini açıqlayıb. Qərar qlobal miqyasda böyük diplomatik böhranın alovlanması hesab edilir.

Tramp Administrasiyasından ICC-yə sərt ittihamlar

ABŞ Dövlət Departamentindən edilən yazılı açıqlamada Donald Tramp administrasiyasının Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə ünvanladığı sərt tənqidlərə yer verilib. Bəyanatda BCM-i “vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edən, mandatını aşan, korrupsiyaya uğramış və ölümcül siyasiləşmiş dövlətlərüstü məhkəmə” kimi təsvir edilir. Qətiyyətlə vurğulanıb ki, Vaşinqton administrasiyası bundan sonra məhkəmənin “dövlətin suverenliyinə birbaşa hücumlarına” dözməyəcək. Sanksiyaya qərar verilən Akane və Seyenin BCM-nin yurisdiksiyasını tanımayan ölkələrin vətəndaşları və vəzifəli şəxslərinin araşdırılması, həbsi və ya mühakimə olunması cəhdlərində birbaşa rol oynadığı bildirilib.

Netanyahu qərarından sonra hər şey tamamilə pozuldu

ABŞ-ın bu sərt sanksiyalarının arxasında BCM-nin son vaxtlar qəbul etdiyi tarixi qərarlar dayanır. 21 noyabr 2024-cü ildə məhkəmə Qəzzada törədilən hərbi cinayətlər və insanlığa qarşı cinayətlər çərçivəsində İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu və keçmiş müdafiə naziri Yoav Gallantın həbsinə order verib. ABŞ prezidentiDonald Tramp başda Netanyahunu olmaqla İsrail rəsmilərini hədəf alan bu qərarları sərt şəkildə tənqid edib və Vaşinqtonun müttəfiqlərini “ICC-dən çəkilməyə” çağırıb.

"Biz sistematik şəkildə aradan qaldırmağa hazırıq"

ABŞ Dövlət Departamenti digər ölkələrə də çağırış edib və onlardan Vaşinqtonun anti-ICC mövqeyini dəstəkləməyə çağırıb. “Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Amerika vətəndaşlarını və məhkəmənin tərəfi olmayan digər dövlətlərin vətəndaşlarını hədəfə almaq qabiliyyəti dərhal dayandırılmalıdır”, - bəyanatda deyilir. Bildirilib ki, Tramp administrasiyası zərurət yaranarsa, məhkəmə Amerikanın suverenliyinə təhlükə yaratmayana qədər onu “sistemli şəkildə aradan qaldırmaq” üçün istənilən əlavə addımlar atmağa hazırdır. Məlum olduğu kimi, ABŞ ICC-nin təsis sənədi olan Roma Konvensiyasına üzv olan ölkələr sırasında deyil.