ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrində Türk İmzası: Vaşinqton radarında İstanbul Sinif Friqat

Birləşmiş Ştatların Dəniz İnstitutunun nüfuzlu nəşri USNI News tərəfindən paylaşılan təəccüblü iddia müdafiə sənayesində geniş əks-səda doğurdu. Bildirilib ki, Vaşinqton administrasiyası etibarlı müttəfiqləri ilə əməkdaşlıqda ABŞ donanmasını gücləndirmək və ölkənin gəmiqayırma sənayesini yenidən qurmaq üçün yeni döyüş gəmisi sinfi axtarışındadır. Bu çərçivədə Türkiyə, Cənubi Koreya və Yaponiyanın freqat dizaynlarının ABŞ tərəfindən yaxından izləndiyi bildirilir.

ABŞ obyektivində Müttəfiq ölkələrin hərbi gəmi dizaynları

Gəmiqayırma sənayesindəki üç yüksək səviyyəli mənbəyə əsaslanan məlumata görə, Ağ Ev və ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri açılması planlaşdırılan yeni tender üçün üç dost ölkənin freqat dizaynlarını diqqətlə araşdırır. Gündəmdəki strateji planlaşdırma, istehsal prosesini tamamilə ABŞ ərazisinə köçürməzdən əvvəl ilk iki gəminin birbaşa xarici tərsanələrdə qurulmasını da əhatə edir. Bu addım ABŞ-ın təcili müdafiə ehtiyaclarını tez bir zamanda ödəmək, eyni zamanda müttəfiqləri ilə texnoloji inteqrasiyanı maksimum dərəcədə artırmaq məqsədi daşıyır.

Ərdoğan və Tramp görüşündən sonra tarixi addım: İstanbul sinifi radarda

Qiymətləndirmə prosesinə daxil edilən dizaynlar arasında Türk mühəndisliyinin qüruru olan və yerli imkanlarla inşa edilən "İstanbul Class" idarə olunan raket freqatı diqqət çəkir. Türkiyə ilə yanaşı, Cənubi Koreya tərsanələrində istehsal edilən “Chungnam Class” freqatı və Yaponiyanın texnologiya nəhəngi Mitsubishi Heavy Industries tərəfindən imzalanan “FFM Mogami Class” freqatının ixrac versiyası da güclü namizədlər sırasındadır. Mənbələr Türkiyə müdafiə sənayesinin göz bəbəyi sayılan “İstanbul sinifi” freqatının qiymətləndirmə siyahısına daxil edilməsində prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanla ABŞ prezidenti Donald Trampın iyul ayında Ankarada keçirilən NATO Zirvəsi çərçivəsində görüşün mühüm rol oynadığını bildirir. ABŞ-ın bir əsrdən artıqdır ki, yalnız öz gəmiqayırma zavodlarında istehsal etdiyi hərbi gəmilərdən istifadə ənənəsini nəzərə alsaq, freqatların xarici ölkədən alınması ehtimalı hərb tarixində tarixi dönüş nöqtəsi kimi şərh olunur.

Prosesin arxa planı: Trampın imzaladığı kritik fərman

ABŞ prezidenti Donald Tramp ötən ay donanmanın əməliyyat imkanlarını artırmaq və yerli gəmiqayırma sənayesindəki darboğazı aradan qaldırmaq üçün strateji prezident memorandumu imzalayıb. Sözügedən tənzimləmə yüksək standartlara cavab verən xarici gəmi istehsalçılarının öz ölkələrindəki tərsanələrdə müvəqqəti olaraq ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri üçün maksimum iki gəmi inşa etmələri üçün hüquqi zəmin yaradır. Bu yeni strategiya sayəsində Vaşinqton gəmiqayırma qabiliyyətindəki kritik açığı qısa müddətdə aradan qaldırmağı, uzunmüddətli perspektivdə isə xarici tərəfdaşların qabaqcıl texnologiyalarını, investisiya və istehsal təcrübələrini ABŞ sərhədləri daxilində köçürməklə öz yerli sənayesini canlandırmağı hədəfləyir.