ABŞ və Çinin Süni İntellekt Mübarizəsi: Qlobal Rəqabət Güclənir

Rəqəmsal inqilabla süni intellekt texnologiyaları dünya iqtisadiyyatının mərkəzinə çevrilib. Bu texnologiyaların sürətlə yayılması ABŞ və Çin kimi qlobal güclərin çiplər, qrafika emal mərkəzləri və məlumat infrastrukturu kimi sahələrə milyardlarla dollar sərmayə qoymasına səbəb olur. Nvidia, AMD, Microsoft, Google, Amazon və Huawei kimi nəhəng şirkətlər bu sahədə rəqabəti daha da gücləndirir.

Qlobal Süni İntellekt Sərmayələri Artır

Son illərdə artan süni intellekt rəqabəti investisiyaların rekord həddə çatmasına səbəb olub. Stenford Universitetinin apardığı araşdırmaya görə, 2013-2025-ci illər arasında özəl sektorun süni intellektə investisiyaları 757,3 milyard dollar təşkil edib. Xüsusilə, 2025-ci ildə 127,5% artımla 344,7 milyard dollar investisiya cəlb edilməsi bu texnologiyaların sürətlə tətbiq olunduğunu göstərir.

ABŞ liderlikdən əl çəkmir

Keçən il edilən süni intellektə investisiyaların 285,9 milyard dolları ABŞ şirkətləri tərəfindən edilib. Çin şirkətləri bu sahəyə 12,4 milyard dollar sərmayə qoyaraq ikinci yeri tutublar. Üçüncü yeri 5,9 milyard dollarla Böyük Britaniya tutur. Lakin bir çox ölkələrin və şirkətlərin sərmayələrini gizli həyata keçirməsi real rəqəmlərin hələ tam bəlli olmadığını göstərir. width="200" height="112">

Türkiyənin Yeni Süni İntellekt Strategiyası

Türkiyə də süni intellekt investisiyalarını artırmağı hədəfləyir. Stanford hesabatında Türkiyə ilə bağlı məlumatlar yer almasa da, ölkə yeni strategiyalar hazırlayır. 2021-2025-ci illəri əhatə edən Milli Süni İntellekt Strategiyasında 6 əsas prioritet və 119 tədbirlə bu sahədə mühüm addımların atılması nəzərdə tutulur. Yeni strategiya və fəaliyyət planının Qurban bayramından sonra açıqlanması gözlənilir.

ABŞ və Çin Arasında Süni İntellekt Yarışı

Qlobal süni intellektə investisiyalar keçən il 129,9% artaraq 581,7 milyard dollara çatıb. Maliyyələşdirilən şirkətlərin sayına görə ABŞ 1953 şirkətlə lider olduğu halda, Çin 161 şirkətlə üçüncü yerdədir. Bununla belə, Çin patent almaqda uğuru ilə seçilir. Keçən il aldığı 35 patentlə bu sahədə qabaqcıl olmağa davam edir.

Süni intellekt qaydaları önə çıxır

Süni intellekt texnologiyalarının sürətli yüksəlişi özü ilə sosial, etik və təhlükəsizlik risklərini də gətirir. Bu səbəbdən ölkələr süni intellektin yaratdığı imkanları dəyərləndirərkən, yeni tənzimləmə mexanizmlərini də tətbiq edirlər. Məlumat təhlükəsizliyi, şəxsi məxfilik və alqoritmik şəffaflıq kimi məsələlər hökumətlərin prioritet siyasətləri sırasındadır.

Süni intellektin sektoral transformasiyası

Süni intellekt müxtəlif sektorlarda dərin transformasiya təmin edir. Kənd təsərrüfatında məhsuldarlığı artırarkən, sağlamlıqda erkən diaqnoz və fərdi müalicə proseslərinə töhfə verir. Nəqliyyatda ağıllı sistemlər inkişaf etdirərkən, enerji sektorunda səmərəliliyi artırır. O, müdafiə sənayesində strateji element kimi önə çıxır.

Süni intellekt və Gələcəkdə Qlobal Rəqabət

Süni intellekt ölkələrin iqtisadi inkişaf proseslərində mühüm rol oynamağa davam edəcək. Bununla belə, bu texnologiyalardan sui-istifadə fırıldaqçılıq və qeyri-qanuni fəaliyyət kimi problemlər də gətirir. Ölkələr bu cür təhdidlərə qarşı daha güclü tədbirlər görərək, süni intellektdən ən səmərəli şəkildə faydalanmağı hədəfləyirlər.