ABŞ və İran arasında artan gərginlik: Hörmüz boğazında yeni toqquşmalar

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) ABŞ-ın Apaçi helikopterinin Hörmüz boğazı üzərində vurulmasına cavab olaraq İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının başa çatdığını açıqlayıb. Bu inkişaf regionda artan gərginliyi daha da artırdı. CENTCOM-un açıqlamasına görə, İranın hava hücumundan müdafiə sistemləri, yerüstü idarəetmə stansiyaları və müşahidə radar obyektləri hədəfə alınıb. Bu hücumların məqsədi regionda ABŞ qüvvələrinə və beynəlxalq ticarət gəmilərinə qarşı son hücumlara mütənasib cavab olaraq ifadə edilib. {{IMG_0}}

İranın cavabı

İran Silahlı Qüvvələri ABŞ-ın hücumlarına cavab olaraq bölgədəki bəzi ABŞ bazalarına güclü hücumlar həyata keçirdiklərini açıqlayıb. İran bəyan edib ki, ABŞ gələcəkdə də oxşar hücumlar həyata keçirərsə, təyin olunmuş hədəflərə daha sərt və əhatəli hücumlar həyata keçirəcək. Bu təhlükə Körfəz regionundakı münaqişələri daha da qızışdıracaq görünür.

Regiondakı digər ölkələr necə təsirlənir?

İranın İordaniya, Bəhreyn və Küveytə hücum etməsi xəbəri də var idi. İordaniya hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə İrandan gələn 5 raketi zərərsizləşdirdiyini açıqlayıb. Eynilə Bəhreyn və Küveytdə də hava hücumundan müdafiə sistemləri işə salınıb. Bu vəziyyət regionda gərginliyi daha da artırır və digər ölkələrin də münaqişə zonasına cəlb olunma riskini yaradır. {{IMG_1}}

Trampın sərt açıqlamaları

ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın danışıqlarda razılığa gəlmək üçün vaxt itirdiyini və bunun əvəzini ödəyəcəyini bildirib. Tramp Twitter-dəki açıqlamasında Yaxın Şərqin “tiranlarının” bitdiyini və İranın çox gözlədiyini bildirib. Tramp həmçinin bildirib ki, danışıqlar dayandırılacağı təqdirdə ordu İrandakı kritik infrastrukturu hədəfə almağa davam edə bilər.

ABŞ-ın Hörmüz boğazında strategiyası

Tramp ABŞ ordusunun ötən ay Hörmüz boğazında gizli əməliyyatlar həyata keçirdiyini və bu səylər sayəsində 100 milyon bareldən çox neftin təhlükəsiz şəkildə nəql edildiyini açıqlayıb. Bu əməliyyatların məqsədi Bosfor boğazından keçən ticarət gəmilərinin təhlükəsizliyini təmin etmək olub. Lakin bu cür hərbi fəaliyyətlər İran tərəfindən təxribat kimi qəbul oluna və daha böyük münaqişələrə səbəb ola bilər.

İrandan diplomatik xəbərdarlıqlar

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bekayi ABŞ-ın ardıcıl olmayan mesajları və atəşkəs rejimini dəfələrlə pozması səbəbindən Körfəzdəki münaqişələrin həllinin mümkün olmadığını bildirib. Bekayi Vaşinqtonu diplomatiyaya zərbə vurmaqda günahlandırıb və hücumların mənbəyini hədəf almaqdan çəkinməyəcəklərini vurğulayıb. Bu bəyanatlar diplomatik kanalların bağlanması təhlükəsinə işarə edir.

ABŞ-ın Yeni Hərbi Hərəkəti

ABŞ-ın müdafiə naziri Pit Heqset İrana qarşı yeni hücumlar dalğasına başlayacaqlarını açıqlayıb. CENTCOM-dan verilən məlumata görə, İranda bir neçə hədəfə hava zərbələri endirilməsinin planlaşdırıldığı bildirilib. Bu hücumlar İranın aqressiv mövqeyinə cavab olaraq həyata keçirilir. Minab, Bəndər Abbas, Kiş və Sirik şəhərlərində partlayışların baş verdiyi bildirilib.

İsrailin Qəzza Planları

İsrail ordusunun Qəzza zolağında yeni genişmiqyaslı hücuma hazırlaşdığı iddia edilib. Haaretz qəzeti İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamirin HƏMAS-ın gücləndiyi səbəbiylə Qəzzaya qurudan yenidən hücumlar planlaşdırdığını yazıb. Bildirilir ki, İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahunun da Qəzzada işğal nisbətini artırmaq planları var.

Nəticədə ABŞ və İran arasında yaranan gərginlik Körfəz bölgəsində yeni münaqişə dalğasına səbəb ola bilər. Bu hadisələr regionun digər ölkələrinə də təsir edə bilər. Diplomatiyanın blokadası və hərbi gedişlərin artması beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini bu bölgəyə yönəldir. Bu gərginliyin daha da artıb-qalmayacağını gələcək hadisələr göstərəcək.