ABŞ və İran arasında kritik 60 günlük razılaşma iddiası

İddia olunur ki, ABŞ və İran Hörmüz boğazı üzərində gərginliyin azaldılması və nüvə danışıqlarının yenidən başlaması üçün 60 günlük razılaşma üzərində işləyir. Bu mümkün razılaşma Hörmüz boğazının dəniz nəqliyyatı üçün açılmasını və İranın neft satışına maneələrin aradan qaldırılmasını əhatə edə bilər. Tərəflərin bu razılaşma çərçivəsində mühüm addım ataraq regionda sabitliyi təmin etməyi hədəflədikləri bildirilir.

Hörmüz Boğazı və Neft Satışı

ABŞ rəsmilərindən alınan məlumata görə, tərəflər arasında müzakirə edilən 60 günlük razılaşma Hörmüz boğazının təhlükəsizliyini artırmaq və İran boğazını minalardan təmizləmək məqsədi daşıyır. Bu prosesdə Boğazdan keçidə icazə verilməsi planlaşdırılır. Eyni zamanda, ABŞ-ın İran limanlarına tətbiq etdiyi blokadanı qaldıracağı və İranın neft satışını asanlaşdırmaq üçün sanksiyalardan azad ediləcəyi iddia edilir.

ABŞ-ın Strateji yanaşması

ABŞ prezidenti Donald Tramp bəyan edib ki, bu razılaşmanın əsasını “performans müqabilində yüngülləşdirmə” strategiyası təşkil edir. Müqavilə layihəsinə əsasən, İranın nüvə proqramı ilə bağlı əhəmiyyətli məhdudiyyətlər nəzərdə tutulub. İranın nüvə silahı istehsal etməmək öhdəliyi və uranın zənginləşdirilməsi üzrə fəaliyyətini dayandırması bu razılaşmanın əsas məqamlarındandır.

Nüvə öhdəlikləri və Regional Sülh

Səlahiyyətlilər bildirirlər ki, İran vasitəçilər vasitəsilə ABŞ-a nüvə materiallarının istifadəsindən imtina edəcəyi barədə bəyanatlar verib. Bunun müqabilində ABŞ-ın bəzi sanksiyaları ləğv etməyə və İrana məxsus dondurulmuş vəsaitləri 60 gün müddətinə azad etməyə razılaşacağı bildirilir. Həmçinin bildirilir ki, saziş layihəsində İsraillə Hizbullah arasında qarşıdurmalara son qoyulması da yer alıb.

Trampın açıqlamaları

Prezident Tramp İranla geniş miqyaslı razılaşmaya nail olmaq üçün danışıqlar apardıqlarını və razılaşmanın son detalları üzərində iş aparıldığını bildirib. O, razılaşmanın yekunlaşdırılması istiqamətində səylərin davam etdiyini və bunun qısa müddətdə ictimaiyyətə açıqlanacağını bildirib.

Bu hadisələr Yaxın Şərqdə uzun müddətdir davam edən gərginliyin azaldılması və iqtisadi əməkdaşlığın artırılması istiqamətində mühüm dönüş nöqtəsi ola bilər. İki ölkə arasında bu diplomatik səylər regional sülh və sabitliyi gücləndirmək potensialına malikdir.