Ali Məhkəmə Fransada uşaqlara sosial media qadağasına mane oldu

Rəqəmsal dünyada uşaqların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün Fransada hazırlanan və böyük müzakirələrə səbəb olan sosial media qadağası qanun layihəsi məhkəmə tərəfindən bloklanıb. Fransa Ali Məhkəməsi 15 yaşından kiçik uşaqların sosial media platformalarına çıxışını tamamilə məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyan qanun layihəsinin əsas hüquq və azadlıqları, xüsusilə ifadə azadlığını pozduğu səbəbilə dayandırılmasına qərar verib.

İfadə Azadlığı və Yaş Doğrulaması Paradoksu

Ali Məhkəmənin əsaslandırılmış qərarında vurğulanıb ki, qanun layihəsində hazırkı formada ciddi hüquqi və praktiki boşluqlar var. Məhkəmə qeyd edib ki, yaşı 15-dən az olan yetkinlik yaşına çatmayanların müəyyən onlayn xidmətlərdən istifadəsinin qarşısının alınması praktiki olaraq bütün istifadəçilərdən, o cümlədən böyüklərdən yaşını sübut etməyi tələb edəcək. Qərarda deyilirdi ki, "15 yaşına çatmamış yetkinlik yaşına çatmayanların müəyyən onlayn xidmətlərdən istifadəsini qadağan edən qanun mahiyyət etibarilə hər kəsdən, o cümlədən böyüklərdən bu xidmətlərdən istifadə etməzdən əvvəl yaşını sübut etməyi tələb edir. Bununla belə, bu cür sübutların təqdim edilməli olduğu şərtlər və hədləri qeyd etməməklə, qanunverici bu tələblərə əməl olunmasını təmin etmək üçün lazımi hüquqi təminat yaratmayıb". Hüquqi infrastrukturun uyğunsuzluğu aşkar edilib.

Prezident Makron geri çəkilmir: Hədəf 2027-ci ildir

Məhkəmənin bu "dayan" qərarı ilə Yelisey sarayı sürətlə hərəkətə keçdi. Saraydan verilən rəsmi açıqlamaya görə, Fransa prezidentiEmmanuel Makronun baş nazirSebastien Lecornuya Konstitusiya Şurasının narahatlıqlarını və hüquqi qeyd-şərtlərini nəzərə alacaq yeni qanun layihəsi hazırlamaq tapşırığı verib. Makronun uşaqları sosial medianın mənfi təsirlərindən qorumaq məqsədi daşıyan bu islahatın Fransada prezident seçkilərinin keçiriləcəyi 2027-ci ilin yazından əvvəl qüvvəyə minməsi mövzusunda son dərəcə qətiyyətli olduğu bildirilib.

Qlobal Sosial Media Müharibəsində Fransa və Avstraliyanın nümunəsi

Daha əvvəl fransız deputatlar tərəfindən bəyənilən bu qanun layihəsi qüvvəyə minsə, Avropada bir ilk olacaq. Fransa ötən ilin dekabrında Facebook, TikTok və YouTube kimi nəhəng platformalara 16 yaşdan kiçik insanların girişini tamamilə əngəlləyən Avstraliyanın izini davam etdirməyi hədəfləyirdi. Bununla belə, Ali Məhkəmənin bu son qərarı uşaq hüquqları, rəqəmsal təhlükəsizlik və ifadə azadlığı arasında incə tarazlığın necə qurulacağına dair qlobal müzakirələri yenidən qızışdırdı.