Balkan ölkələri Türkiyənin Mikro İxracında Önə çıxır

Ticarət Nazirliyinin "Sadələşdirilmiş Gömrük Bəyannaməsi çərçivəsində İxrac Marşrutları 2025" hesabatına görə, Türkiyənin mikro ixracatında Balkan ölkələrinin payı tədricən artmaqdadır. Türk ixracatçıları, logistik üstünlüklər təqdim edən yaxın coğrafiyalara diqqət yetirərək Avropa bazarında təsirli mövqe qazanmağa başlayıblar.

Mikro İxracın Tərifi və Önəmi

Mikro ixrac 600 kiloqram və 30 min avronu keçməyən xarici satışları əhatə edir və bu əməliyyatlar ənənəvi gömrük prosedurlarında ilişmədən sürətlə həyata keçirilir. Elektron Ticarət Gömrük Bəyannaməsi (ETGB) ilə həyata keçirilən bu sistem aşağı qiymət və sürət üstünlüyünü təqdim edir.

Rumıniyanın Yüksələn Trend

2015-ci ildə cəmi 257 milyon dollar olan Türkiyənin mikro ixrac dəyəri 2025-ci ilin sonunda 2,25 milyard dollara çatıb. 2024-cü ildə 5,1 milyon olan bağlama sayı, 2025-ci ildə yüzdə 188 artaraq 14,7 milyona çatdı. İxrac dəyəri isə yüzdə 117 artaraq 233,8 milyon dollara çatıb.

Qonşu ölkələrdəki artımlar

Bundan başqa Rumıniya və Yunanıstan da əhəmiyyətli artım göstərdi. Yunanıstana göndərilən paketlərin sayı 2024-cü ildə 301 min ikən, 2025-ci ildə yüzdə 1075 artaraq 3,5 milyona çatıb. Maliyyə dəyəri isə 453 faiz artaraq 67,5 milyon dollar olub. Bolqarıstanda paketlərin sayı 19 mindən 1,6 milyona, ixrac dəyəri isə 33,7 milyon dollara çatıb.

Amerika və Səudiyyə Ərəbistanı bazarı

ABŞ Türkiyənin mikro ixracatında lider mövqeyini qoruyub saxlasa da, gömrük rüsumundan azad edilmə limitinə qoyulan məhdudiyyətlər səbəbindən ixrac məbləğində yüzdə 10 azalma olub. Eyni şəkildə, Səudiyyə Ərəbistanına ixrac dəyəri də yüzdə 61 azalıb.

Nəqliyyat Modellərində Dəyişiklik

Mikro ixracda xərclərin idarə edilməsi nəqliyyat modellərində dəyişikliklərə səbəb olub. 2024-cü ildə mikro ixracın 88 faizi hava yolu ilə həyata keçirildiyi halda, 2025-ci ildə bu nisbət yüzdə 62-yə düşdü. Digər tərəfdən avtomobil nəqliyyatı yeni alternativ olaraq önə çıxdı və yüzdə 11-dən yüzdə 37-yə yüksəldi.

Avtomobil yolu ilə həyata keçirilən ixracın dəyəri bir ildə 158 milyon dollardan 366 milyon dollara yüksəldi. Nəticədə, Türkiyənin mikro ixracatındakı bu inkişaflar Balkan ölkələri və qonşu bazarlarda səmərəliliyin artdığını göstərir. Gələcəkdə bu tendensiyanın davam edəcəyi və yeni bazarlara genişlənmənin baş verəcəyi gözlənilir.