Bosniya qəssabı Ratko Mladiçin rəsmi mərasimi Xorvatiyanı ayağa qaldırdı: AB-nin Serbiyaya vetosu qapının astanasındadır

Xorvatiya və Serbiya arasında "Bosniya qəssabı" kimi tanınan hərbi cinayətkar Ratko Mladiçin rəsmi dəfn mərasimi ilə əlaqədar böyük diplomatik böhran yaranıb. Xorvatiya Parlamentinin sədri Qordan Jandrokoviç paytaxt Zaqrebdə Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyasının Ədalətli və Rəqabətli Keçid üzrə vitse-prezidenti Teresa Ribera ilə görüşüb və məsələni ən yüksək səviyyədə gündəmə gətirib.

Horvatiyadan Serbiyanın Müharibə Cinayətkarının Rəsmi Mərasiminə sərt reaksiya

İclasdan sonra Xorvatiya Parlamentindən verilən yazılı açıqlamada Jandrokoviçin Serbiyanın rəftarı ilə bağlı sərt tənqidləri ön plana çıxıb. Jandrokoviç, 1995-ci ilin iyulunda Bosniya və Herseqovinanın şərqində Srebrenitsada 8 min 372 mülki vətəndaşın həyatını itirdiyi soyqırımda günahkar bilinən hərbi cinayətkar Ratko Mladiçin cənazəsinin Serb təntənəli mərasimlə dəfn edilməsinin əsla qəbul edilə bilməyəcəyini vurğuladı. Bu vəziyyətin AB-nin fundamental dəyərlərinə tamamilə zidd olduğunu bildirən Jandrokoviç Belqrad rəhbərliyinin bu münasibətinin cəzasız qalmaması lazım olduğunu bildirib.

Parlamentin spikeri Jandrokoviç, Serbiyanın millətçiləri və hərbi cinayətkarları tərifləyən bu siyasətini davam etdirəcəyi təqdirdə Xorvatiyanın səssiz qalmayacağını ifadə edərək, çox açıq şəkildə veto təhlükəsi ilə çıxış edib. Jandrokoviç, "Serbiyanın AB-yə üzvlük prosesinə verdiyimiz dəstəyi geri çəkə bilərik. Bu, parlamentdəki bir çox partiyadan dəstək alacaq"deyərək, Xorvatiya parlamentinin bu mövzuda ortaq bir refleks göstərəcəyinə işarə etdi. Bildirilir ki, bu addım Serbiyanın Avropaya inteqrasiya prosesinə böyük zərbə vura bilər.

16 il gizlənən hərbi cinayətkar Ratko Mladiç kimdir?

Ratko Mladiç 1942-ci ildə Bosniya və Herseqovinanın şərqindəki Kalinovik yaxınlığındakı Bozanovici kəndində anadan olub. Serbiyanın paytaxtı Belqradda hərbi təhsilini başa vuran Mladiç hərbi karyerasına Yuqoslaviya Xalq Ordusunda (JNA) fəal iştirak etməklə başlayıb. 1992-ci ilin mayında Mladiç Bosniya və Herseqovinada yeni yaradılmış Serb Respublikası Ordusunun Baş Qərargah rəisi təyin edildi. O, 1996-cı ilə qədər bu vəzifədə olub və minlərlə mülki şəxsin qətlə yetirildiyi əməliyyatlara şəxsən rəhbərlik edib.

24 iyul 1995-ci ildə barəsində hazırlanan iddianamə ilə Keçmiş Yuqoslaviya üzrə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi (ICTY) tərəfindən ilk dəfə axtarılan Mladiç, Bosniya müharibəsi bitdikdən sonra Serbiyaya qaçdı və təxminən 16 il axtarışda qaldı. Serb səlahiyyətliləri uzun illər Mladiçin harada olduğunu bilmədiklərini iddia etsələr də, hərbi cinayətkarın dövlət daxilində bəzi dərin strukturlar və hərbi fiqurlar tərəfindən qorunduğuna dair iddialar həmişə isti qalıb. Yerli televiziyada yayımlanan bəzi arxiv görüntülərində isə Mladiçin axtarışda olduğu dövrdə belə insanların sıx olduğu yerlərdə sərbəst gəzdiyi, əyləndiyi və foto çəkdirdiyi üzə çıxıb.

Uzun qaçışdan sonra Ratko Mladiç 2011-ci il mayın 26-da Serbiyanın Zrenjanin yaxınlığındakı Lazarevo kəndində tutuldu və 31 may 2011-ci ildə mühakimə olunmaq üçün Haaqaya göndərildi. və 1995-ci ilin iyulunda baş vermiş və bəşər tarixinə qara ləkə kimi düşən Srebrenitsa Soyqırımının təhrikçisi.

Niderlandın Haaqa şəhərində saxlandığı həbsxanada bir müddət əvvəl səhhətində ciddi problemlər olan Mladiç avqustun 27-də vəfat edib."Bosniya qəssabı" ləqəbli Mladiçin cənazəsi sentyabrın 7-də Serbiyanın paytaxtı Belqradda yüksək səviyyəli rəsmilərin iştirak etdiyi rəsmi dövlət mərasimi ilə torpağa tapşırılıb. Serbiya hökumətinin hərbi cinayətkarın rəsmi dəfn mərasimi beynəlxalq ictimaiyyətin, xüsusilə Xorvatiya və Bosniya və Herseqovinada böyük hiddətə səbəb olub.