Gənə dişləməsi ilə ötürülən yeni ALTNV virusu aşkar edildi: Çində 7 insan itkisi

Çində gənə təması şikayəti ilə xəstəxanalara müraciət edən minlərlə insan üzərində aparılan hərtərəfli elmi araşdırma tibb dünyasında böyük əks-səda doğurdu. Elm adamları bu günə qədər müəyyən edilməmiş yeni bir virus növü aşkar edərkən, bu patogenin artıq məlum olan başqa bir virusla birləşdikdə ölümcül nəticələrə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq etdilər.

3 mindən çox xəstə üzərində geniş tədqiqat

Yüksək hərarət və bənzər əlamətlərlə səhiyyə müəssisələrinə müraciət edən və anamnezində gənə ilə təması olan 3 min 163 xəstə ətraflı müayinədən keçirilib. Laboratoriya analizlərində xəstələrin 10,4 faizində daha əvvəl ədəbiyyata daxil edilməyən və Asiya uzunbuynuzlu gənə nairovirusu (ALTNV) adlandırılan yeni virusa aid RNT və ya İgM anticisimləri aşkar edilib. Xüsusən də əvvəllər məlum olan Dabie bandavirus (DBV) testləri mənfi olan xəstələr qrupu müayinə edildikdə, ALTNV pozitivliyinin 15,1 faizə çatdığı müşahidə edilmişdir. Bu yeni virusun insanlarda qızdırma ilə yanaşı, şiddətli yorğunluq və mədə-bağırsaq sistemi pozğunluqlarına da səbəb olduğu müəyyən edilib.

Qaraciyərin zədələnməsi və simptomları: Öz-özünə öldürmür

Yalnız ALTNV infeksiyası olan xəstələrin kliniki şəkilləri tədqiq edildikdə, halların 84 faizində yorğunluq, 80 faizində isə mədə-bağırsaq problemləri qeydə alınıb. Bundan əlavə, xəstələrin yüzdə 38-də trombositlərin sayında azalma olduğu halda, yüzdə 36-da qaraciyərin zədələnməsinin mühüm göstəricisi olan aminotransferaza səviyyələrində artım aşkar edilmişdir. Tədqiqatın ən ümidverici tapıntısı ALTNV virusu olan xəstələrin hamısının sağalaraq evə buraxılması olub. Bu, təkcə virusun birbaşa ölümcül təsir göstərmədiyini ortaya qoydu.

İki virus birləşdikdə təhlükə artır: 7 nəfər həyatını itirir

Alimlər müəyyən ediblər ki, yeni aşkar edilmiş ALTNV virusu xəstədə əvvəllər regionda mövcud olduğu bilinənDabie bandavirusla eyni vaxtda olarsa, xəstəliyin gedişi kəskin şəkildə pisləşir. Hər iki virusu eyni vaxtda daşıyan 38 xəstədə tənəffüs çatışmazlığı və böyrək funksiyasının pozğunluqları daha ağır olub və bu qrupdakı xəstələrdən 7-si dünyasını dəyişib. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu ölümlər birbaşa yeni virusdan deyil, iki müxtəlif virus infeksiyasının bir araya gəlməsi nəticəsində orqanizmə ciddi ziyan vurması nəticəsində baş verib.

47 mindən çox gənə müayinə olundu: onlar hətta yumurtadan da keçirlər

Tədqiqat təkcə klinik xəstələrlə məhdudlaşmadı, həm də təbiətdəki gənə populyasiyasını əhatə edəcək şəkildə genişləndirildi. Çinin 15 müxtəlif əyalətindən toplanan 47 min 428 gənə laboratoriya mühitində analiz edilib. Toplanan gənələrin 1,29 faizində ALTNV genetik materialı aşkar edilib. Virusun ən çox yayıldığı gənə növünün xalq arasında “Asiya uzunbuynuzlu gənə” kimi tanınanHaemaphysalis longicornis olduğu müəyyən edilib. Təcrübələr sübut edib ki, bu gənə növünün virusu təkcə öz həyat mərhələlərində daşımır, həm də yumurtaları vasitəsilə sonrakı nəsillərə ötürə bilir və laboratoriya mühitində virus siçanlara da keçə bilir. Tibb dünyasının ən prestijli nəşrlərindən biri olan New England Journal of Medicine (NEJM)də 2 sentyabrda dərc edilən bu araşdırma gənə ilə yoluxan xəstəliklərin diaqnostikası və müalicəsində yeni dövrün qapısını açır.