Hakkaridə torpaq sürüşməsi: 8 milyon kubmetr torpaq daşındı

Hakkarinin Akçalı kəndi bölgəsində baş verən böyük sürüşmə həm ekoloji, həm də struktur baxımından mühüm problemlər yaradıb. Şəhər mərkəzindən və rayonlardan bərk tullantıların toplandığı 37 hektar ərazidə yerləşən Vahid Bərk Tullantı Qurumu və Hakkari-Van avtomobil yolu bu böyük təbii hadisə səbəbindən yararsız hala düşüb. Torpaq sürüşməsi bölgədə nəqliyyatın demək olar ki, dayanmasına səbəb olub.

Bölgədəki Sürüşmənin Texniki Analizi

Sürüşmənin təsirlərini qiymətləndirmək və gələcəkdə görüləcək tədbirləri müəyyən etmək üçünƏtraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi İl Müdirliyinin rəhbərliyində komissiya yaradılıb. Bu komissiyada AFAD, Hakkari Bələdiyyəsi, Dövlət Su İşləri 74-cü Şöbə rəisi və İl Xüsusi İdarəsi kimi təşkilatlardan texniki personal iştirak edib. Əraziyə yerləşdirilən maillik ölçmə cihazları ilə gündəlik sürüşmə ölçüləri aparılaraq hesabatlar hazırlanmışdır.

Sürüşmənin Ölçüsü və Təsirləri

Aparılan araşdırmalara görə sürüşmə zamanı təxminən 8 milyon kubmetr qruntun hərəkət etdiyi, bəzi yerlərdə sürüşmənin 2200 metrə çatdığı müəyyən edilmişdir. Bundan əlavə, sürüşmənin təsirlərinin hələ də davam etdiyi müəyyən edilib. Bu vəziyyət bölgədə ekoloji və struktur qaydaların aktuallığını ortaya qoyur.

Layihələr və ehtiyat tədbirləri

Sürüşmədən sonra görülən tədbirlər çərçivəsində rayondakı tullantıların Zap suyuna çatmasının qarşısının alınması məqsədilə “Birləşdirilmiş Bərk Məişət Tullantıları Obyektinin reabilitasiyası” layihəsi hazırlanıb. Layihənin payıza qədər başa çatdırılması nəzərdə tutulub. Bundan əlavə, şəhərdə yeni bərk məişət tullantıları obyektinin qurulması üçün işlər davam edir.

Məmurların açıqlamaları və araşdırmaları

Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi İl müdiri Cengiz Adıgüzelin bildirdiyinə görə, aprelin 13-də gözlənilməz torpaq sürüşməsi baş verib və Hakankari-V yüksəkliyi bağlanıb. Alternativ yolların açılması ilə nəqliyyat problemi həll olunub. Müvafiq qurumlarla əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanan hesabatlar bölgənin gələcək təhlükəsizliyi üçün yol xəritəsidir.

Milli və Beynəlxalq Dəstək

Sürüşmə sahəsində aparılan işlərə İstanbul Texniki Universiteti və Van Yüzüncü Yıl Universitetinin professorları, AFAD rəsmiləri və Avropa İttifaqının Türkiyə nümayəndəliyinin rəsmiləri də qatılıb. Bu əməkdaşlıqlar regionda davamlı həllər üçün əhəmiyyətli dəstək verir.

Sürüşmənin Gələcək Riskləri

Sürüşmə sahəsində seysmik ölçülər və digər qiymətləndirmələr aparılır və ərazidə iş qabiliyyəti müşahidə edilir. Seysmik hərəkətlərin davam etməsi gələcək riskləri ortaya qoyur. Ölçüləri 200 metrə qədər olan sürüşmələr bölgədə tikililərin və ətraf mühitin mühafizəsi üçün təcili tədbirlərin görülməsini tələb edir.

Ekoloji və Sosial Həlllər

Sürüşmədən sonra görüləcək işlər ilə rayonda təzyiqin azaldılması və tullantıların düzgün daşınması nəzərdə tutulur. Ekoloji meyarlara uyğun olaraq müəyyən edilmiş ərazilərə daşınacaq materiallar geomembran və beton təbəqə ilə örtüləcək və torpaqla örtüləcək. Bu yolla bölgənin təbii quruluşunun bərpası və meşə salınması hədəflənir.

Nəticə və Gələcək Perspektivlər

Hakkaridə baş verən bu sürüşmənin ciddi ekoloji və infrastruktur fəsadları olub. Səlahiyyətlilər bu cür hadisələrin təsirini azaltmaq üçün geniş iş aparır. Gələcəkdə belə təbii fəlakətlərin qarşısının alınması üçün rayonda ekoloji tənzimləmə və infrastruktur işlərinin sürətlə yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. Yeni bərk tullantı obyektlərinin yaradılması və reabilitasiya layihələrinin həyata keçirilməsi regionun davamlı inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.