Hörmüz boğazında kartlar yenidən dövriyyəyə buraxılır: İranın qlobal tarazlığı sarsıdacaq “Qadağan olunmuş bölgə” qərarı

Qlobal enerji dəhlizlərinin ən kritik keçid nöqtəsi olan Hörmüz boğazında sakitlik yoxdur. İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Möhsün Rezai Tehran administrasiyasının tezliklə Hörmüz boğazı ətrafında strateji “qadağan olunmuş zona” elan edəcəyini açıqlayıb. Rizainin açıqlamalarına görə, sözügedən qadağan olunmuş ərazi ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin elan etdiyi blokada sərhədindən başlayaraq Fars körfəzinin daxili hissələrinə qədər geniş bir ərazini əhatə edəcək. Bu bölgəyə icazəsiz girməyə cəhd edən bütün ticarət gəmilərinin İran tərəfindən sanksiya siyahısına salınacağı vurğulanıb.

Tehran və Maskat qüvvələri birləşdirir: Yolda yeni beynəlxalq dəhliz

Muhsin Rızai Hörmüz boğazında beynəlxalq dəniz daşımaları ilə bağlı diplomatik təmasların davam etdiyini bildirib və qonşu ölkə Omanla danışıqlarda mühüm mərhələnin əldə olunduğunu qeyd edib. Bölgədən keçən gəmilərin istifadə edəcəyi yeni marşrutlarla bağlı tərəflərin tam razılığa gəldiyini bildirən Rızai yaxın günlərdə rəsmi razılaşmanın imzalanacağını açıqlayıb. İran rəsmisi, "İranın idarəçiliyində olacaq yeni beynəlxalq dəhliz qardaş ölkə Omanla birgə müəyyən edilib və onun təfərrüatları çox yaxında ictimaiyyətlə paylaşılacaq" dedi.

Digər tərəfdən, Rizai ABŞ-ın tətbiq etdiyi iqtisadi sanksiyalar və blokadaya görə ölkədə əsas ərzaq və istehlak malları qıtlığının olduğu ilə bağlı beynəlxalq media iddialarını qətiyyətlə rədd edərək, bu xəbərlərin həqiqəti əks etdirmədiyini müdafiə edib.

"ABŞ-ın Müqavilədən çıxması bizim strategiyamızı dəyişdi"

ABŞ prezidenti Donald Trampın iyun ayında tərəflər arasında imzalanmış anlaşma memorandumundan birtərəfli qaydada çıxmasını qiymətləndirən Rezai bu addımın Tehranın hərbi və diplomatik yol xəritəsini kökündən dəyişdiyini bildirib. Vaşinqtonun bu qərarından sonra yeni müdafiə və danışıqlar doktrinasını qəbul etdiklərini ifadə edən baş katib, "Trampın razılaşmanı pozması bizi müharibə və danışıqlar sahəsində yeni strategiya qurmağımıza səbəb oldu. Amerikanın bu addımı bizi tamamilə yeni bir yola çıxardı" dedi.

Bölgədəki hərbi gərginliyin miqyasını ortaya qoyan ən təəccüblü açıqlama yeni silah sınağı ilə bağlı olub. Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Rezai, təxminən 48 saat əvvəl bölgədə seyr edən Amerika döyüş gəmisinə qarşı tamamilə İranda istehsal edilən yeni gəmi əleyhinə raketi sınaqdan keçirdiklərini açıqladı. Uğurlu sınağın Amerika donanmasında ciddi çaxnaşma yaratdığını iddia edən Rizai, "İşləyib hazırladığımız bu xüsusi raket Amerika hərbi ünsürləri üçün sözün əsl mənasında cəhənnəmə səbəb oldu və onlar bölgədən sürətlə uzaqlaşmalı oldular" deyərək ABŞ-ı açıq şəkildə təhdid etdi.