İran Böhranı: Qlobal Ticarətdə Böyük Zərbə

ABŞ, İsrail vəİran arasında başlayan münaqişə insan tələfatı ilə yanaşı, qlobal iqtisadiyyatda dərin izlər buraxıb. Bu müharibənin 100-cü günündə dünya iqtisadiyyatı ciddi çətinliklərlə üzləşdi.

Qlobal Ticarət iflic oldu

Müharibənin başlaması ilə İran ABŞ və İsrailə cavab olaraq Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinin hərəkətini böyük ölçüdə dayandırdı və dünya iqtisadiyyatında əhəmiyyətli aksamalara səbəb oldu. Xüsusilə qlobal neft və maye qaz ticarətinin 20 faizi bu vəziyyətdən təsirləndi. Qlobal gübrə ticarətinin 30 faizi, karbamid tədarükünün təqribən 40 faizi, kükürd tədarükünün 50 faizi və fosfat tədarükünün 30 faizi bu böhrandan ciddi ziyan gördü.

Neft qiymətlərindəki dalğalanma

Hörmüz boğazının bağlanması neft tədarükünün ciddi şəkildə azalmasına səbəb oldu. qiymətlərin dəyişməsinə səbəb olub. Bu vəziyyət bir çox ölkələrin, xüsusilə enerjidən asılı olan ölkələrin iqtisadi sabitliyini təhdid edib. {{IMG_0}}

Gələcək Gözləntilər

Mütəxəssislər bu vəziyyətin uzunmüddətli perspektivdə enerji bazarlarına və qlobal ticarətə daimi təsir göstərə biləcəyini proqnozlaşdırırlar. Xüsusilə enerji təhlükəsizliyi və ticarət yollarının şaxələndirilməsi zərurəti hökumətlərin gündəmində prioritet məsələyə çevrilib. {{IMG_1}}

Nəticədə ABŞ və İsrail arasında İranla bu münaqişə sadəcə regional problem olmaqdan çıxıb və bütün dünyada iqtisadi tarazlıqları sarsıdan böhrana çevrilib.