İsraildə ümumi seçkilər üçün səsvermə başlayıb

İsraildə 7,3 milyon seçici Baş nazir Binyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumətin dörd illik müddətindən sonra 1988-ci ildən bəri ilk dəfə vaxtında keçirilən ümumi seçkilər üçün sandıq başına gedib. İsrail parlamentinin 26-cı dövr deputatlarının müəyyən ediləcəyi seçkilərdə ölkə daxilində qurulan 12 min 18 seçki məntəqəsində yerli vaxtla saat 07:00-da səsvermə başlayıb.

Seçki prosesi və seçki qutuları nə vaxt bağlanacaq?

Səsvermə bütün İsraildə 18 min seçki qutusunda keçiriləcək və yerli vaxtla saat 22:00-a qədər davam edəcək. Seçkilərdə 30-dan çox partiya və siyahı 3,25 faizlik seçki baryerini keçərək 120 yerlik Parlamentə daxil olmaq üçün mübarizə aparır. Exit-pollların seçki qutuları bağlandıqdan dərhal sonra dərc ediləcəyi gözlənilsə də, etiraz prosesləri başa çatdıqdan sonra yekun nəticələrin ən çoxu səkkiz gün ərzində açıqlanması gözlənilir.

Seçkilərdə kim səs verə bilər?

İsrail vətəndaşları ilə yanaşı, ölkə əhalisinin təxminən 21 faizini təşkil edən 1,2 milyon Fələstinli İsrail vətəndaşı da səsvermə hüququna malikdir. Bundan əlavə, işğal altındakı İordan çayının qərb sahili və Şərqi Qüdsdə yaşayan 750 mindən çox israilli seçkiyə gedir. Digər tərəfdən, işğal olunmuş ərazilərdə yaşayan və İsrail hökumətinin siyasətindən birbaşa təsirlənən, lakin İsrail vətəndaşı olmayan təxminən 6 milyon fələstinli seçkilərdə səs verə bilməz. Oktyabrın 20-də əsgər və komandirlərə səsvermə başlayıb.

İsraildə keçirilən ümumi seçkilərdə 120 yerlik Parlamentin yeni üzvlərini müəyyən etmək üçün yerli vaxtla saat 07.00-da başlayan və 22.00-da sona çatacaq səsvermə prosesində 7,3 milyon seçici iştirak edir. Hazırkı baş nazir Benyamin Netanyahu ilə keçmiş Baş Qərargah rəisi Qadi Eyzenkot arasında keçirilməsi gözlənilən yarışda 30-dan çox partiya 3,25 faizlik baryeri keçmək üçün mübarizə aparır.

İsrail qanunlarına görə, xaricdə yaşayan vətəndaşlar ölkədə şəxsən səs verməlidirlər, diplomatlar və dövlət nümayəndələri isə bu qaydadan azaddırlar. Seçkilərin təhlükəsizliyi üçün ölkə daxilində minlərlə polis məmuru təyin edilsə də, nəticələrin yekunlaşdırılması üçün lazım olan etiraz prosesləri seçki təqviminin bir hissəsidir.

Nəticə

Seçkilər İsrailin son dörd ildə yaşadığı bölgədə siyasi qeyri-sabitlik və hərbi əməliyyatlardan sonra yeni dövrün başlanğıcını təmsil edir. 1988-ci ildən bəri ilk dəfə vaxtında keçirilən bu seçki seçicilərə mövcud hökumətin siyasətinə meyllərini birbaşa seçki qutusunda əks etdirmək imkanı verir.

Seçki nəticələrinin, xüsusilə Netanyahu və Eisenkot arasındakı rəqabətdən kənarda, qarşıdakı dövrdə ölkənin daxili və xarici siyasət üstünlüklərini formalaşdıracağı gözlənilir. Baryeri keçəcəyi gözlənilən 11-12 partiya arasında səs bölgüsü qurulacaq koalisiya hökumətinin strukturunu müəyyən edəcək əsas amil kimi önə çıxır.

Mümkün təsirlər

Seçkilərin nəticələri İsrailin Qəzza zolağı, Livan və regiondakı digər aktorlarla münasibətlərinə birbaşa təsir göstərə bilər. Seçki qutusunun nəticəsi mövcud hökumətin həyata keçirdiyi hərbi siyasətin davam etdirilməsində və ya dəyişdirilməsində həlledici ola bilər.

Bundan əlavə, seçkilərin nəticələri İsrail vətəndaşlığı olan fələstinlilərin hüquqlarına və işğal olunmuş ərazilərdə məskunlaşma siyasətinə əhəmiyyətli təsir göstərə bilər. Yeni hökumətin qurulması ilə ölkənin xarici əlaqələri və regional təhlükəsizlik strategiyalarında yeni dövrə qədəm qoyacağını gözləmək olar.

Fikirləriniz

Sizcə, İsraildəki bu ümumi seçkilər bölgədəki siyasi tarazlığı necə dəyişəcək? Seçki nəticələrinin regional sülhə və ya gərginliyə necə təsir edəcəyini proqnozlaşdırırsınız? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.