İsrailin ABŞ-da gizli qavrayış əməliyyatı üzə çıxdı: 50 milyon dollarlıq süni intellekt kampaniyası

Wall Street Journal (WSJ) dünya gündəmini bomba kimi vuran bir iddia irəli sürdü. Qəzetin yazdığına görə, İsrail hökuməti ABŞ ictimaiyyətində son vaxtlar sürətlə artan İsrail haqqında mənfi rəyi qırmaq və yenidən sosial dəstək qazanmaq üçün 50 milyon dollarlıq son dərəcə geniş təsir kampaniyası həyata keçirir.

Trampın keçmiş seçki meneceri ilə böyük milyon dollarlıq sövdələşmə

Deşifrə edilmiş kampaniyanın arxasında ən diqqət çəkən detallardan biri ABŞ-ın daxili siyasətində yaxşı tanınan bir adla əməkdaşlıq idi. İsrail hökuməti ilə ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın keçmiş seçki kampaniyası meneceri və rəqəmsal strateq Bred Parskalin şirkəti arasında imzalanan 45 milyon dollarlıq nəhəng müqavilə çərçivəsində süni intellektlə dəstəklənən mətnlər və rəqəmsal marşrutlaşdırma işlərinin aparıldığı müəyyən edilib.

Əməliyyat çərçivəsində ABŞ vətəndaşlarına süni intellekt tərəfindən hazırlanmış xüsusi qısa mesajların göndərildiyi müəyyən edilib. Bu mesajların birbaşa İsrail hökuməti adı altında deyil, “Sülh naminə dostlar” adlı cəbhə qrupu vasitəsilə ötürüldüyü və alıcılara ABŞ-İsrail münasibətləri ilə bağlı aparıcı sualların verildiyi qeyd edilib.

Süni intellekt və mühafizəkar media vasitəsilə qavrayışın idarə edilməsi

Görünür, İsrail son bir ildə bütün ABŞ-da lobbiçilik və qavrayış fəaliyyətləri üçün səfərbərlik elan edib. Bildirilib ki, bu prosesdə ən azı 6 müxtəlif peşəkar şirkətlə tərəfdaşlıq əlaqələri qurulub və İsrail adından işləmək üçün əksəriyyəti marketinq mütəxəssisi olan 30 yeni şəxs “xarici nümayəndə” kimi rəsmi qeydiyyatdan keçib.

Bu çoxqatlı kampaniyada xüsusilə ABŞ-da mühafizəkar media qurumlarında intensiv reklam fəaliyyətlərinin aparıldığı, məşhur sosial media məzmun istehsalçıları (influencer) ilə sponsorluq işbirliklərinin aparıldığı bildirilib. Bu gün milyonlarla insanın məlumat əldə etmək üçün istifadə etdiyi süni intellektli söhbət botlarında (ChatGPT, Gemini və s.) İsraillə bağlı daha müsbət məzmun və cavabların ön plana çıxmasını təmin etmək üçün xüsusi internet saytlarının yaradıldığı da iddia edilir.

Qavranı formalaşdırmaq üçün 700 milyon dollarlıq böyük büdcə

Məlumdur ki, İsrailin qlobal imic əməliyyatları təkcə ABŞ-la məhdudlaşmır, daha böyük büdcə ilə dəstəklənir. Xəbərdə İsrail xarici işlər naziri Gideon Saarın keçən il verdiyi açıqlama da xatırladılıb. Saar, ölkənin beynəlxalq arenada zədələnmiş imicini düzəltmək və qlobal miqyasda “qavrayış formalaşdırmaq” səylərini maliyyələşdirmək üçün 2026-cı il büdcəsinə 700 milyon dollardan çox böyük resurs ayırdıqlarını rəsmən elan etmişdi.

Wall Street Journal-ın əldə etdiyi bu təəccüblü sənədlər və iddialar qarşısında səssiz qalan İsrail Xarici İşlər Nazirliyi, mövzu ilə bağlı müsahibə və açıqlama tələblərinə cavab vermədi.