İstanbulda Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi Tətbiq Edilir: Üç Nəhəng Dövlətin Tarixi Zirvəsi

İstanbulda regional təhlükəsizlik və hərbi əməkdaşlıq sahəsində tarixi sammit keçirilir. Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı arasında imzalanan Məkkə Birgə Müdafiə Müqaviləsi çərçivəsində yaradılan Strateji Siyasi və Müdafiə Komitəsi bu gün Türkiyənin ev sahibliyi ilə İstanbulda ilk iclasını keçirib. Üç dost və qardaş ölkənin xarici işlər, müdafiə nazirləri və baş qərargah rəislərini bir masa ətrafında toplayan bu kritik sammit regionda təhlükəsizlik arxitekturasını yenidən formalaşdırmaq məqsədi daşıyır.

İstanbulda Nəhəng Zirvə: Heyətlərdə kimlər var?

Zirvədən əvvəl çəkilmiş rəsmi ailə fotosunun ardından başlayan görüşdə üç ölkənin hərbi və diplomatik qərar qəbul edən şəxsləri tam tərkibdə iştirak ediblər. Türkiyə nümayəndə heyətinin tərkibinə xarici işlər naziriHakan Fidan, milli müdafiə naziriYaşar Gülər və Baş Qərargah rəisi, ordu generalıSelçuk Bayraktaroğlu daxildir.

Pakistanı xarici işlər naziriMəhəmməd İshak Dar, federal müdafiə naziriXəvaca Məhəmməd Asif və Baş Qərargah rəisi marşalAsım Münir; Səudiyyə Ərəbistanı nümayəndə heyətində xarici işlər naziriFeysəl bin Ferhan, müdafiə naziriXalid bin Salman və Baş Qərargah rəisi generalFeyyadh Bin Hamed Al-Ruwaili masa arxasında yerlərini tutublar.

Cədvəldəki Kritik Mövzular: Ümumi Müdafiə və Terrorizmlə Mübarizə

İstanbulda keçirilən strateji toplantıda qlobal və regional təhlükəsizlik təhdidləri, o cümlədən üç ölkənin müdafiə qabiliyyətinin artırılması istiqamətində konkret addımlar müzakirə olunur. Silahlı qüvvələr arasında əməliyyat uyğunluğunun (qarşılıqlı işləmə qabiliyyətinin) təkmilləşdirilməsi, müdafiə sənayesində birgə istehsal, tədqiqat və təkmilləşdirmə (AR-GE) fəaliyyətlərinin dərinləşdirilməsi və terrorizmlə mübarizədə ortaq iradənin gücləndirilməsi gündəmin ən mühüm bəndləridir.

Bundan əlavə, komitə tərəfindən müəyyən ediləcək ümumi fəaliyyət istiqamətləri üzrə işləri əlaqələndirəcək Katibliyin yaradılması, institusional infrastrukturun çərçivəsinin cızılması və qarşıdakı dövr üçün konkret yol xəritəsinin müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulur.

"Birimizə hücum hamımıza hücumdur" prinsipi

Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi avqustun 7-də Məkkədə prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin Salman və Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif tərəfindən imzalanıb. Regional sahiblik və ortaq məsuliyyət anlayışı ilə həyata keçirilən bu tarixi razılaşma tərəf dövlətlərdən hər hansı birinə mümkün hərbi hücumu bütün tərəflərə hücum kimi qiymətləndirən güclü kollektiv müdafiə öhdəliyini ehtiva edir.

Bölgədə sülh, sülh və iqtisadi rifahı münaqişədən üstün tutan bu strateji tərəfdaşlıq beynəlxalq hüquqa hörmət edən və dinc əməkdaşlığa baxışı olan digər aktorların iştirakı üçün açıq qapı yaradır. İstanbulda keçirilən ilk komitə iclası bu əməkdaşlıq mədəniyyətini praktiki addımlarla meydanda əks etdirmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.