Mərkəzi Kahramanmaraşda olan zəlzələlər zamanı parçalanan zeytun bağında məhsul yığımı davam edir

Mərkəzi Kahramanmaraş olan zəlzələlərdən sonra Hatayın Altınözü mahalının Tepehan rayonunda 33 hektarlıq zeytun bağı sürüşmə nəticəsində ikiyə bölünüb. “Əsrin fəlakəti” olaraq xarakterizə edilən zəlzələlər zamanı quruda böyük bir yarıq əmələ gəlmiş və bu yarıqda 200-ə yaxın zeytun ağacı zədələnmişdir. Bölgədəki zeytun istehsalçısı Bahattin Temizkan zəlzələ anında qurudan “göy tüstü” qalxdığını və 300 metr məsafəyə baxmayaraq biçin işlərinə davam etdiyini bildirib.

Zəlzələdən sonra əmələ gələn çatda məhsul yığımı necə aparılır?

Fermer Bahattin Temizkan torpaqların böyük bir hissəsinin sürüşməsi nəticəsində yaranan uçurumun kənarında işləməyin böyük risk daşıdığını bildirib. Temizkan vəziyyətini belə izah edib: "Uçurumun kənarındakı ağaclara yaxınlaşmağa qorxuruq. Traktor sürərkən belə təhlükəli olduğunu düşünürük. Diqqətsizlik anında sürüşüb yıxıla, qolumuz və ya ayağımız qırıla bilər. Ona görə də çox diqqətli davranırıq". Təhlükəsizliyə görə uçurumun kənarındakı ağacların yığımını başa çatdırmağa çalışdıqlarını bildirən istehsalçı, torpaqdakı fiziki dəyişikliyin kənd təsərrüfatı fəaliyyətini çətinləşdirdiyini vurğuladı.

Zeytun qiymətləri və yığım prosesi haqqında nə deyə bilərsiniz?

Yığılmış zeytunun bazar dəyəri məhsulun turşuluğundan asılı olaraq dəyişir. Bahattin Temizkan zeytun yağının qiymətlərinin 130-180 lirə arasında dəyişdiyini, tərkibində yüksək turşu olan məhsullarda isə bu qiymətin 50-60 lirəyə düşə biləcəyini bildirib. Yeməli zeytun yağının kiloqramının qiymətinin təxminən 200 TL olduğunu bildirən Temizkan, yağışlı hava şəraitinin və torpaqların deqradasiyasının məhsul yığım prosesini yavaşlatdığını söylədi. İstehsalçılar topladıqları zeytunları fabriklərdə emal etdikdən sonra bazara satır və ya yeni ilə qədər etibara buraxırlar.

Hatayın Altınözü mahalının Tepehan rayonunda baş verən bu hadisə zəlzələnin əkinçilik sahələrinə fiziki təsirlərini ortaya qoyur. Zəlzələ zamanı meydana gələn çatla əlaqədar torpaqlarının yarısını itirən və təhlükəli coğrafiyada qalan ağacları biçməyə çalışan Bahattin Temizkan təhlükəsizlik tədbirlərini alaraq Yeni ilə qədər davam edəcək biçin dövrünü başa vurmağı hədəfləyir.

Fəlakətlərdən sonra kənd təsərrüfatı torpaqlarında baş verən bu cür struktur pozulmaları bölgədəki fermerlərin istehsal gücünə və iş təhlükəsizliyinə birbaşa təsir göstərir. İstehsalçıların mümkün riskləri minimuma endirmələri üçün kənd təsərrüfatı torpaqlarında çatlar və ya sürüşmə kimi geoloji zədələrin aşkar edilməsi və torpaqlardan təhlükəsiz istifadə ilə bağlı müvafiq əyalət və rayon kənd təsərrüfatı müdirliklərindən və yerli hökumət qurumlarından texniki dəstək almaları vacibdir.

Nəticə

Hadisə göstərir ki, zəlzələ fəlakətləri təkcə bina ehtiyatlarını deyil, həm də kənd təsərrüfatı istehsal sahələrini və fermerlərin iş mühitini daimi olaraq dəyişir. Torpaqdakı böyük çatlama həm istehsalçılar üçün iqtisadi itkiyə, həm də gündəlik iş proseslərində ciddi təhlükəsizlik riskinə çevrildi.

Fəlakətdən sonra zədələnmiş torpaqlarda məhsul yığımı zamanı fermerlərin üzləşdiyi çətinliklər kənd təsərrüfatı istehsalında davamlılığı təmin etmək üçün regiona xas təkmilləşdirmə və dəstək səylərinin vacibliyini ortaya qoyur. Təhlükəsizliyə görə həyata keçirilən bu çətin məhsul yığımı prosesi istehsalçının öz dolanışığını qorumaq üçün göstərdiyi səyin təzahürüdür.

Mümkün təsirlər

Torpağın fiziki cəhətdən pisləşməsi qarşıdakı dövrlərdə torpağın münbitliyinə və ağacların saxlanmasına mənfi təsir göstərə bilər. Yağışlarla birlikdə yarıq genişlənərsə və ya sürüşmə davam edərsə, qalan ağacların zədələnməsi gözlənilə bilər.

Əgər istehsalçılar oxşar riskli torpaqlarda məhsul yığmağa davam etsələr, bu, istehsalat qəzaları riskini artıra bilər. Bundan əlavə, yığım xərclərinin artması və məhsuldarlığın azalması yerli zeytun bazarında qiymət dəyişkənliyinə səbəb ola bilər və istehsalçıların gəlir səviyyəsinə mənfi təsir göstərə bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, zəlzələlər kimi böyük fəlakətlərdən sonra kənd təsərrüfatı torpaqlarına bu cür struktur ziyanını aradan qaldırmaq üçün dövlət və yerli hökumətlər hansı ehtiyat tədbirləri görməlidir? Fəlakət zonasında istehsalçıların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hansı addımlar atılmalıdır? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.