Neft qiymətlərində kritik dönüş: 126 dollar səviyyəsi təklif narahatlıqları və geosiyasi böhranlarla yenidən gündəmdədir

Qlobal enerji bazarlarında fəaliyyət tam sürətlə davam edir. Həftəlik bazda güclü yüksəliş tendensiyası nümayiş etdirən neft qiymətləri, gün içi mənfəət satışları və diplomatik təmasların təsiri ilə cüzi geriləmə yaşadı. Qlobal göstərici olan “Brent” markalı neft gün ərzində 2,3 faiz dəyər itirərək barreli 105,15 dollara düşüb. Eynilə, ABŞ-ın yüngül neftiWTI 2,73 faiz azalaraq 99,68 dollara satılıb. Həftə ərzində Brent markalı neftin 108 dolların, WTI-nin isə 104 dolların üzərində sınaqdan keçməsi hər iki göstəricinin həftəni təxminən 9 faiz artımla bağlamağa hazırlaşdığını göstərir.

Yaxın Şərqdə Hörmüz Boğazı Diplomatiyası və Ağ Evin Seçki Ssenariləri

Qiymətlərdə gün ərzində qismən geriləmənin arxasında diplomatik hərəkətlər dayanır. İran dövlət mediasının verdiyi məlumata görə, Tehran administrasiyası Hörmüz boğazındakı kritik vəziyyəti həll etmək üçün Omanda körfəz ölkələri ilə görüşməyə hazırlaşır. Bu inkişaf regionda hərbi və siyasi gərginliyin artmasına baxmayaraq, dialoq kanallarının açıq saxlanıldığını göstərirdi. Bununla belə, bazar iştirakçıları regiondakı münaqişəni uzunmüddətli ola biləcəyi üçün qiymət verməyə davam edirlər. Wall Street Journal-ın paylaşdığı məlumata görə, Ağ Evdəki yüksək səviyyəli müşavirlər münaqişələrin ABŞ prezidenti Donald Trampın hazırkı səlahiyyət müddətindən kənara çıxa biləcəyi ssenariləri müzakirə edirlər. Tramp isə ABŞ-dakı ara seçkilərdən sonra münaqişə mühitinin sona çatacağını, noyabrda keçiriləcək seçkilərdən dərhal sonra neft və təbii qaz qiymətlərinin eniş trendinə girəcəyini müdafiə edir.

Qırmızı Dənizdə Husilər Təhdidi və Səudiyyə Ərəbistanının tarixi hasilatın azalması

Enerji bazarlarında tədarüklə bağlı narahatlıqlar yalnız diplomatik qeyri-müəyyənliklərlə məhdudlaşmır. Deutsche Bankın analitikiCim Reidin vurğulayır ki, neft qiymətlərində əsas istiqamət yenə də geosiyasi risk xəritəsinə uyğun formalaşır. Xüsusən də Yəməndəki husilərin Qırmızı dənizin cənub keçid məntəqəsi olan Bab əl-Məndəb boğazı yaxınlığındakı kritik liman şəhəri Mohanı ələ keçirməsi qlobal gəmiçilik və Səudiyyə Ərəbistanının neft ixrac marşrutlarına təzyiqi artırıb. Bununla belə, dünyanın ən böyük istehsalçılarından biri olan Səudiyyə Ərəbistanının neft hasilatının 1990-cı ildən bəri ən aşağı səviyyəyə enməsi tədarük cəbhəsindəki struktur risklərini daha da dərinləşdirir.

Bazarlarda 126 Dollar Pik Gözləməsi və Alternativ Enerji Formulu

PVM Oil Associates-in analitiki Tamas Varqa bildirir ki, hazırda bazarlar təklif kəsirinin qalıcı bir quruluşa sahib olub-olmayacağını anlamağa çalışırlar. Qlobal və regional neft ehtiyatlarında davamlı enişin yeni qiymət sıçrayışlarına səbəb ola biləcəyini ifadə edən Varqa, aprel ayında qeydə alınan 126 dollarlıq tarixi zirvənin yenidən sınaqdan keçirilməsinin təəccüblü olmayacağını proqnozlaşdırır. Bununla belə, analitik neftin yüksək qiymətlərinin son istehlak tələbinə ciddi təzyiq göstərəcəyini də vurğulayır. Yenilənə bilən enerji mənbələrinin yüksək qiymət dövrlərində, xüsusən də elektrik istehsalında nefti sürətlə əvəz edə biləcəyini ifadə edən Varqa, mümkün atəşkəslə hasilatın artması və ya alternativ enerji mənbələrinin geniş yayılması halında tədarük açığının bağlana biləcəyini ifadə etdi. Qısa müddətdə yuxarı risklərin masada qaldığını əlavə edən ekspert əlavə edib ki, yüksək qiymətlər 2026-cı ildən sonra daimi olaraq irəliyə gedərsə, təəccüblü bir hadisə olacaq.