OPEC+ hasilatının artmasına baxmayaraq bazara məhdud təsir

OPEC+ qrupunun yeddi üzvünün neft hasilatındakı artımları Hörmüz boğazındakı böhran səbəbindən qlobal bazarlara gözlənilən təsirini göstərmir. Bu vəziyyət neft tədarükündə ciddi daralmalara səbəb olur.

OPEC+ hasilatı artırma qərarları

Səudiyyə Ərəbistanı, Rusiya, İraq, Küveyt, Qazaxıstan, Əlcəzair və Omandan ibarət OPEC+ qrupu iyul ayı üçün gündəlik hasilatı 188 min barel artırmaq qərarına gəlib. Bu qərar ABŞ/İsrail-İran müharibəsinin başlanmasından bəri dördüncü artım olaraq qeydə alınıb. Bu ilin aprel-iyun aylarında gündəlik neft hasilatında ümumi artıma təxminən 600 min barel nail olunub.

2023-cü ilin aprelində elan edilmiş könüllü hasilatın sutkada 1,65 milyon barel azaldılmasına başlanması bu artımların əsasını təşkil edir. Lakin bu proses bazarlarda gözlənildiyi kimi sabitliyi təmin etmədi.

Körfəz Bölgəsi və Təchizat Böhranı

27 Fevralda ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı hücumlardan sonra Hörmüz boğazında gəmilərin hərəkəti dayandı və bu, neft ticarətində böyük aksamalara səbəb oldu. OPEC+ qrupuna daxil olan bəzi ölkələr bu müddət ərzində tam gücü ilə hasil edə bilməyib. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin may ayında OPEK-dən çıxması bu böhranı daha da dərinləşdirdi.

OPEC-in son hesabatına görə, qrupun gündəlik neft hasilatı mart ayında 34 milyon 929 min barrel ikən apreldə 33 milyon 190 min barel olub. Fevralda bu rəqəm 42 milyon 772 min barel olub ki, bu da böyük azalma göstərir.

ABŞ ilə İran arasında gərginlik

ABŞ ilə İran arasında atəşkəs əldə olunsa da, Tehranın Hörmüz boğazını bağlayacağını son açıqlaması narahatlıqları artırıb. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı əlavə hücumların tamamlandığını bildirsə də, beynəlxalq mətbuatda ABŞ prezidenti Donald Trampın İranla razılıq əldə olunmayacağı təqdirdə hücumların davam edəcəyi ilə bağlı açıqlamaları yayılıb.

Növbəti dövr üçün gözləntilər

Müstəqil neft analitiki Qaurav Şarma OPEC+ qrupunun hazırkı vəziyyətdə seyrçi olaraq qaldığını bildirib. Yaxın Şərqdəki inkişaflara görə qrupun istehsal artımı simvolik olaraq qalır. Normallaşma əldə olunarsa, hasilatın 2027-ci ilin birinci rübünə qədər normallaşmayacağı düşünülür.

Rusiyanın hasilat mübarizəsi

Rystad Energy-nin Geosiyasi Analizlər üzrə rəhbəri Xorxe Leon Hörmüz boğazının bağlı qaldığını və OPEC+ qrupunun kağız üzərində hasilatı artıran praktik təsirinin olmayacağını bildirib. Rusiya artan təzyiq altındadır və gündəlik 600 min barel hasilat kəsiri ilə üzləşir. Bu vəziyyət OPEC+ hədəfləri ilə Rusiyanın real potensialı arasındakı fərqi daha da qabarıq göstərir.

Nəticədə OPEC+ qrupunun istehsal qərarlarının bazara fiziki təsiri hələlik məhdud olaraq qalır. Bununla belə, Yaxın Şərqdə sülh əldə olunarsa, 2027-ci ildə əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verə bilər və qlobal neft bazarı artıq təklifə qayıda bilər.