Özbəkistan kritik minerallar üçün istehsal bazasına çevrilir

Qlobal mineral bazarında rəqabətin artdığı müasir dünyada Özbəkistan mədənçilik sahəsində strateji dəyişiklik edərək mühüm addım atır. Ölkə sadəcə xammal ixracatçısı olmaqdan kənara çıxmağı və mineral emalı və qabaqcıl istehsal mərkəzinə çevrilməyi planlaşdırır. Bu məqsədə uyğun olaraq, təxminən 3 trilyon dollarlıq mineral ehtiyatları yüksək əlavə dəyərə malik məhsullara çevirmək üçün milyardlarla dollarlıq investisiyalara başlanılır.

Qlobal Tələb və Özbəkistanın Yeni Strategiyası

Kritik minerallara qlobal tələbat sürətlə artarkən Özbəkistan da bu sahədə yeni strategiya qəbul etməyə başladı. Ölkə yalnız xammal satan profil əvəzinə faydalı qazıntıları emal edən və yüksək əlavə dəyərli məhsullar istehsal edə bilən mərkəzə çevrilmək istəyir. Daşkənd rəhbərliyi bu məqsədə doğru mühüm addımlar atır.

Özbəkistanın Qlobal Təchizat Zəncirindəki yeri

Özbəkistan Mədən və Geologiya nazirinin birinci müavini Firuzə Kamidova, Daşkənd Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda verdiyi açıqlamada Özbəkistanın qlobal təchizat zəncirlərində daha yüksək səviyyələrə yüksəlməyi hədəflədiyini bildirib. Bu hədəfə uyğun olaraq, ölkənin mineral ehtiyatlarının ümumi dəyəri 3 trilyon dollardan çox qiymətləndirilir.

Böyük potensialın səfərbər edilməsi

Özbəkistan mis, litium, nadir torpaq elementləri, volfram və molibden kimi mühüm minerallardakı potensialını aktivləşdirir. Bu minerallar enerjinin çevrilməsi, müdafiə sənayesi və yüksək texnologiyalı istehsalda getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edir. Ölkə bu sahəyə sərmayələrini artıraraq emal olunmuş məhsullar istehsal etməyi hədəfləyir.

Sənaye Klasterləri və İnvestisiya Layihələri

Özbəkistan hökuməti kritik minerallar sahəsində 25 müxtəlif mədəni əhatə edən təxminən 100 investisiya layihəsi üzərində işləyir. Ümumi həcmi 2 milyard dollara çatan bu layihələr çərçivəsində yeni emal müəssisələri və sənaye klasterləri yaradılacaq. Xüsusilə Səmərqənd bölgəsində planlaşdırılan sənaye klasteri qarşıdakı 4 ildə illik emal gücü 44 min tona çatmağı hədəfləyir.

ABŞ-ın Özbəkistana marağı

Əhəmiyyətli mineralların tədarükünə önəm verən ABŞ Özbəkistana marağını artırır. Daşkənddə keçirilən forumda ABŞ-ın indiyədək ən böyük biznes nümayəndə heyətinin gəldiyi açıqlanıb. Vaşinqton Çinin qlobal emal gücündə hökmranlığını tarazlaşdırmaq üçün xaricdəki mühüm mineral layihələrə maliyyə dəstəyini artırır.

İnvestorların gözləntiləri

Mütəxəssislərin fikrincə, təkcə yeraltı sərvətlərin zənginliyi investisiya cəlb etmək üçün kifayət etmir. Beynəlxalq investorlar layihələrə resurslar ayırmazdan əvvəl ehtiyat hesabatlarını, texniki-iqtisadi əsaslandırmaları və beynəlxalq standartlara uyğun aydın hüquqi tənzimləmələri görmək istəyirlər. OECD və MHŞT nümayəndələri uzunmüddətli investisiyalarda şəffaflığın və hüquqi təminatın həlledici olduğunu vurğulayırlar.

Çinə alternativ: Özbəkistan

Qlobal kritik mineral bazarında böyük emal və emal gücünə malik olan Çin sektorda ən güclü oyunçudur. Ancaq düzgün investisiyalar və siyasətlərlə Özbəkistanın əhəmiyyətli bir alternativ ola biləcəyi qiymətləndirilir. Artan qlobal tələb qarşısında Özbəkistan yalnız yeraltı sərvətləri ixrac edən ölkə olmaqdan kənara çıxmağı və sənaye transformasiyasında fəal oyunçu olmağı hədəfləyir.