Qədim Side şəhərində yeni kəşf: Şərq qapısına aparan küçə üzə çıxdı

Antaliyanın Manavqat rayonunda yerləşən və antik dövrdə Pamfiliyanın ən əhəmiyyətli liman şəhəri kimi tanınan Side Antik Şəhərində 1947-ci ildə başlayan qazıntılar aramsız davam edir. Son illərdə vüsət alan bu işlər şəhərin iki əsas girişindən biri olan şərq qapısına qədər uzanan qədim küçənin üzə çıxarılması ilə mühüm kəşfə imza atıb.

Qədim Şəhərin Tarixi və Əhəmiyyəti

Tarixi teatrı, Afina və Apollon məbədləri, hamamları, monumental fəvvarəsi, sütunlu küçəsi və muzeyləri ilə məşhur olan Side ziyarətçilərinə zamanda səyahət imkanı təqdim edir. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin “Gələcəyə İrs” layihəsi çərçivəsində aparılan qazıntı və bərpa işləri qədim şəhərin zəngin tarixini daha da üzə çıxarır. Dr. Feriştah Alanyalı, AA müxbirinə verdiyi açıqlamada, şərq qapısına qədər uzanan küçənin açılmasının antik şəhər üçün böyük əhəmiyyət daşıdığını ifadə etdi. Bu küçə erkən imperiya dövründə salınıb və onun istifadə mərhələləri haqqında mühüm məlumatlar verir.

Şəhərin Tarixi Prosesləri

Alanyalı, küçənin şərq qapısına qədər uzanan cənubunda daha əvvəl qazılmayan küçələrin açıldığını və bu ərazilərin bölgənin tarixi proseslərini anlamaq üçün mühüm məlumatlar verdiyini bildirib. Bu il quru və dəniz divarlarında qazıntılarla şəhər divarlarının möhkəmləndirilməsi planlaşdırılır.

Side Ticarət Tarixi

Qədim şəhər Aralıq dənizi ticarətinin mühüm mərkəzi kimi tanınır. Son tədqiqatlar zamanı Alara axınının kənarında tapılan tunc dövrünə aid gəmi lövbəri eramızdan əvvəl 2000-ci illərdə bölgədəki sıx dəniz ticarətini açıq şəkildə ortaya qoyur. Sidenin Egey və Qara dənizdən gələn insanların görüşmə yeri olduğu qazıntılarla daha yaxşı başa düşülür.

Sidenin Kənd Təsərrüfatı və Ticarət Aspektləri

Sidedəniz şəhəri olması ilə yanaşı, çayın gətirdiyi alüvial torpaqlar sayəsində əkinçilik şəhəri olaraq da əhəmiyyətlidir. Çayın daşıdığı qum təpələri tez bir zamanda limanı doldurur və bu səbəbdən Side əhalisi limanı daim təmizləməli olur. Yenə də zaman keçdikcə limanın yerini dəyişməli olublar.

Gələcək işlər və gözləntilər

Alanyalıya görə, bölgədə başqa irili-xırdalı limanların da olduğu müəyyən edilib. Bu tapıntılar Sidenin tarixi əhəmiyyətini gücləndirir və gələcək qazıntı və bərpa işlərinin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu ortaya qoyur. Bu işlər qədim şəhərin bütün sərvətlərinin üzə çıxmasına imkan verəcək.