Qlobal İstiqraz Bazarları Yaxın Şərq gərginliyi ilə sarsıldı

Qlobal istiqraz bazarları Yaxın Şərqdə artan gərginliyin təsiri ilə sarsılmağa davam edir. ABŞ, İsrail və İran arasında münaqişələrin bitməməsi bütün dünyada iqtisadi qeyri-müəyyənliklərin artmasına səbəb olur. Bu vəziyyət inflyasiya təzyiqlərinin daha da güclənə biləcəyi gözləntilərini artırır.

Yaxın Şərq Gərginliyinin Təsirləri

Yaxın Şərqdəki münaqişələrin bitməməsi beynəlxalq enerji bazarlarına da dərindən təsir edir. Hörmüz boğazından neft axınının kəsilməsi və sığorta xərclərinin artması neft qiymətlərinin yüksək səviyyədə qalmasına səbəb olub. Bu hadisələr qlobal inflyasiyanın sürətlənə biləcəyi ilə bağlı proqnozları gücləndirdi.

Neft qiymətlərindəki artım mərkəzi bankların pul siyasətlərində daha aqressiv addımlar ata biləcəyi gözləntilərini artırdı. Xüsusilə ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz artırma ehtimalı daha güclü şəkildə gündəmə gəlib.

ABŞ-da inflyasiya və FED siyasətləri

Son açıqlanan məlumatlar ABŞ-da inflyasiyanın gözləntiləri aşaraq artdığını göstərir. Bu vəziyyət FED-in faiz artıra biləcəyi gözləntilərini gücləndirdi. Müharibədən əvvəl FED-in il ərzində faiz dərəcələrini iki dəfə azaldacağı proqnozlaşdırılırdı, lakin mövcud qeyri-müəyyənliklər bu proqnozların geri dönməsinə səbəb oldu.

Pul bazarlarındakı qiymətlər FED-in dekabr toplantısında faiz dərəcələrini 25 baza bəndi artıra biləcəyinə dair 70 faizlik ehtimalın olduğunu göstərir. Bu gözləntilər istiqraz bazarlarında satış təzyiqini artırdı və ABŞ-ın uzunmüddətli istiqraz faizləri son illərdə ən yüksək səviyyəyə qalxdı.

Avropa və Asiya Bazarlarında Vəziyyət

Avropada da oxşar mənzərə müşahidə olunur. Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) keçirdiyi Peşəkar Proqnozçılar Sorğusu göstərir ki, Avro Bölgəsində iqtisadi perspektiv enerji qiymətlərindəki artım və geosiyasi gərginliyin təsiri altındadır. Araşdırmaya görə, 2026 və 2027-ci illər üçün artım proqnozlarında azalma müşahidə olunub.

Asiyada Yaponiyanın 10 illik istiqraz faizi 1997-ci ilin iyunundan bəri ən yüksək səviyyəyə qalxıb.Yapon yeninin dollara nisbətdə ucuzlaşması ölkədə inflyasiya risklərini artırıb və bununla da istiqraz bazarlarında satış təzyiqi gətirib. Çində istiqraz bazarlarında üfüqi tendensiya müşahidə olunur.

Qlobal İqtisadiyyata Təsirləri

Bu inkişaflar fonunda yüksək istiqraz faizləri qlobal bazarlarda adi hala çevrilib. KCM Trade Qlobal Baş Bazar Analitiki Tim Waterer, Hörmüz boğazının bağlı qalacağı təqdirdə neft qiymətlərinin və buna görə də inflyasiyanın yüksək səviyyədə qalacağını bildirib.

Voterer, mərkəzi bankların daha sərt pul siyasətlərinə müraciət edə biləcəyini və bu vəziyyətin bazarlarda gərginliyi artıra biləcəyini bildirib. Yüksək istiqraz faiz dərəcələri inflyasiya ilə mübarizə üçün sərtləşdirilmiş pul siyasətinin həyata keçiriləcəyi ilə bağlı gözləntiləri əks etdirir.

Nəticə və Gələcək Gözləntilər

Qlobal istiqraz bazarlarında baş verən bu dalğalanmalar uzunmüddətli perspektivdə investorlar üçün daha çox qeyri-müəyyənlik yarada bilər. Enerji qiymətlərinin və geosiyasi gərginliyin təsiri qlobal iqtisadiyyatda dalğalanmalara səbəb ola bilər. Görünür, bazarlardakı bu təlatümlü dövr mərkəzi bankların gələcək pul siyasəti qərarlarını formalaşdırmağa davam edəcək.