Qlobal Maliyyə Dünyasında Zəlzələ: Səudiyyə Ərəbistanı Dollar Alternativ mBridge Layihəsindən çıxdı

Qlobal maliyyə sistemində tarazlığı dəyişə biləcək son dərəcə kritik inkişaf baş verib. Səudiyyə Ərəbistanı Mərkəzi Bankı (SAMA) Çinin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən və ABŞ dollarının qlobal dominantlığına alternativ ödəniş dəhlizi yaratmağı hədəfləyən mBridge platformasından ayrıldığını açıqlayıb. Bu gözlənilməz qərar beynəlxalq maliyyə dairələrində və geosiyasi arenada geniş əks-səda doğurdu.

SAMA-nın Rəsmi Bəyanatı: Layihə Uğurla Tamamlandı

Britaniya maliyyə mediasının nüfuzlu nəşrlərindən biri olan Financial Times-a danışan Səudiyyə Ərəbistanı Mərkəzi Bankının (SAMA) rəsmiləri platformadakı tərəfdaşlığın sona çatdığını rəsmən təsdiqləyiblər. Rəsmi açıqlamada Krallığın mBridge çərçivəsində işlərini planlaşdırıldığı kimi başa çatdırdığı vurğulanıb.

SAMA tərəfindən edilən açıqlamada, "Planlaşdırıldığı kimi, SAMA mBridge (konseptin sübutu) tədqiqatını 13 may 2025-ci ildə uğurla başa vurdu. Tədqiqat başa çatdıqdan sonra SAMA artıq mBridge-in iştirakçı üzvü deyil." ifadələri daxil edilmişdir. Bu bəyanat Səudiyyə Ərəbistanının layihədən tamamilə çəkildiyini açıq şəkildə göstərdi.

mBridge nədir və nə üçün vacibdir?

Çin Xalq Bankı, Tayland, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Honq-Konq mərkəzi banklarının iştirakı ilə başlanan mBridge layihəsi blokçeyn texnologiyasından istifadə etməklə transsərhəd ödənişləri sürətləndirmək və xərcləri azaltmaq məqsədi daşıyır. ABŞ dollarından və ənənəvi SWIFT sistemindən asılılığı azaltma potensialına görə “dollara alternativ sistem” adlandırılan bu rəqəmsal valyuta (CBDC) layihəsi qlobal geosiyasi tarazlıqlar baxımından da yaxından izlənildi.

Səudiyyə Ərəbistanının layihədə iştirakı neft ticarətinin rəqəmsallaşdırılması və qeyri-dollar valyutasında aparılması imkanlarını gücləndirdiyi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Buna görə də SAMA-nın geri çəkilmək qərarı layihənin gələcək qlobal təsiri ilə bağlı suallar doğurdu.

Qlobal Maliyyə Balanslarına Necə Təsir Olacaq?

Riyad administrasiyasının mBridge platformasından çıxması Çinin maliyyə hegemonluğu axtarışına və yuanı qloballaşdırmaq səylərinə zərbə kimi şərh edilir. Ekspertlər bu addımın arxasında Səudiyyə Ərəbistanının ABŞ-la strateji və hərbi əlaqələrini qorumaq istəyinin ola biləcəyinə diqqət çəkirlər.

13 may 2025-ci il tarixindən etibarən üzvlükdən çıxan Səudiyyə Ərəbistanının gələcəkdə oxşar çoxtərəfli rəqəmsal pul layihələrində iştirak edib-etməməsi və ya ABŞ ilə yeni maliyyə razılaşması əldə etməsi qlobal bazarlarda ən vacib gündəm maddələrindən biri olaraq qalmağa davam edəcək.