Qlobal qızıl tələbi azaldıqca, mərkəzi banklar ehtiyatlarını gücləndirmək üçün alışları sürətləndirirlər

Qlobal qızıl tələbi 2026-cı ilin üçüncü rübündə illik bazda yüzdə 1 azalaraq 1369 tona düşüb. Dünya Qızıl Şurasının (WGC) dərc etdiyi məlumatlara görə, zərgərlik sənayesi və investisiya məqsədləri üçün tələbatın azalmasına baxmayaraq, mərkəzi banklar ehtiyatlarını gücləndirmək üçün qızıl alışlarını 42 faiz artıraraq 321,2 tona çatdırıblar.

Hansı ölkələrdə mərkəzi banklar qızıl alışını artırdılar?

Dünya Qızıl Şurasının məlumatlarına görə, 2026-cı ilin üçüncü rübündə ən yüksək qızıl alışı 63 tonla Çin və 40 ton ilə Polşa mərkəzi bankları tərəfindən həyata keçirilib. Qazaxıstan və Özbəkistanın mərkəzi bankları hər birinin ehtiyatlarına 14 ton qızıl əlavə etməklə prosesə qoşulublar. Şura, mərkəzi bankların ümumi illik xalis qızıl alışının 675 tona çatdığını, təxminən 120 ton qızıl alışının rəsmi açıqlamalara daxil olmadığını bildirdi.

Qızıl qiymətlərinin azalması alış strategiyalarına necə təsir etdi?

Yanvar ayında unsiya başına 5 min 595 dollarla tarixi zirvəsinə çatan qızıl qiymətləri, Yaxın Şərqdəki inkişaflar və yüksək faiz gözləntiləri səbəbiylə yüzdə 29 dəyər itirərək 3 min 900 dollara düşüb. Qiymətlərin bu kəskin geriləməsi ehtiyatlarını diversifikasiya etmək istəyən mərkəzi banklar üçün uyğun alış fürsəti yaratdı. Analitiklər bildirirlər ki, mərkəzi banklar qiymət dəyişikliyinə həssas yanaşır və aşağı səviyyələrdə alışlarını intensivləşdirir.

2026-cı ilin üçüncü rübündə baş verən bu aktivlik qlobal bazarlarda qızıla tələbatın mənbəyini dəyişdiyini göstərdi. Zərgərlik məmulatlarına tələbat 2000-ci ildən bəri ən aşağı səviyyələrdən birinə düşərkən, mərkəzi banklar son beş ilin rüblük orta göstəricisini 227 tonu aşaraq 321,2 ton satın alıblar. İlin qalan hissəsində ümumi alışların 848 tona çatacağı və ya ondan çox olacağı gözlənilir.

Dünya üzrə mərkəzi bankların valyuta ehtiyatlarının idarə edilməsi müvafiq qurumların strateji qərarları və ekspert qrupları tərəfindən gündəlik bazar monitorinqi ilə həyata keçirilir. Qızıl alışı ilə bağlı məlumatlar Ümumdünya Qızıl Şurası kimi beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən açıqlansa da, ölkələrin ehtiyat siyasətləri və qızıl toplama meylləri qlobal maliyyə sabitliyini qorumaq üçün yaxından izlənilən bir prosesdir.

Nəticə

Mərkəzi banklar tərəfindən qızıl alışlarının artması sübut edir ki, institusional investorlar qiymət enişlərini strateji fürsət hesab edirlər. Rəsmi açıqlamalarda əksini tapmayan əməliyyatların ümumi alışların 37 faizini təşkil etməsi ölkələrin qızıl ehtiyatlarının artırılmasında gizlilik və strateji prioritetlərini ortaya qoyur.

Mümkün təsirlər

Mərkəzi bankların bu intensiv alış tendensiyasının davam etməsi qızıl qiymətlərindəki eniş trendini məhdudlaşdıra və bazarda dəstək səviyyəsi yarada bilər. Bundan əlavə, ehtiyatların diversifikasiyası siyasəti çərçivəsində qızıla olan marağın davam etməsi qlobal maliyyə bazarlarında dolların çəkisinə qarşı tarazlıq rolunu oynaya bilər.

Fikirləriniz

Mərkəzi bankların qızıl ehtiyatlarını artırmaq strategiyası haqqında nə düşünürsünüz? Sizcə, bu addımlar qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliklərə qarşı kifayət qədər zəmanət verirmi? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.