Şərqi Aralıq dənizində güc balansı dəyişir: Türkiyənin dəniz gücü İsraili P-8 Poseidon axtarmağa məcbur etdi

Şərqi Aralıq dənizində strateji tarazlıqlar yenidən formalaşdıqca Türkiyənin dənizlərdəki hərbi üstünlüyü qonşu ölkələr və regional aktyorlar tərəfindən yaxından izlənilir. Yunanıstan mərkəzli BankingNewsun dərc etdiyi təhlildə Şərqi Aralıq dənizi sularında Türkiyə ilə İsrail arasında birbaşa hərbi qarşıdurma riskinin günbəgün artdığı iddia edilib. İki ölkə arasındakı gərginliyin dəniz sahəsində qaynar münaqişəyə çevrilə biləcəyindən narahatlıq İsraili yeni müdafiə strategiyaları hazırlamağa məcbur edir.

İsrailin Türkiyə və P-8 Poseydon Əməliyyatı ilə bağlı narahatlığı

Yunan mətbuatında geniş yer alan iddialara görə, Tel-Əviv rəhbərliyi Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin xüsusilə son illərdə sürətlə inkişaf edən sualtı və yerüstü döyüş imkanlarını böyük narahatlıqla izləyir. Bu təhdid anlayışına qarşı çıxmaq istəyən İsrailin ABŞ-da istehsal olunan və sualtı qayıqlara qarşı mübarizədə dünyanın ən təsirli platformalarından biri sayılanP-8 Poseidon dəniz patrul təyyarələrinin alınmasını gündəmə gətirdiyi bildirilib.

İsrailin diasporla iş üzrə naziri Amichai Çikli bu fəaliyyəti dəyərləndirərkən iki ölkə arasında hərbi təmas riskinə diqqət çəkərək, belə təəccüblü açıqlamalar verib: "Türk ordusu ilə dənizdə birbaşa təmas sabah səhər də baş verə bilər. Bu ehtimal ağlasığmaz deyil".

Yüksək Xərcli maneəni aradan qaldırmaq üçün səylər və P-8-in Texniki xüsusiyyətləri

İsrail Müdafiə Qüvvələrinin (IDF) Şərqi Aralıq dənizində türk sualtı qayıqlarının fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq üçün uzun mənzilli müşahidə və sualtı qayıqlara qarşı döyüş (ASW) qabiliyyətinə malik bu təyyarələrə ehtiyacı var. Bununla belə, P-8 Poseidon təyyarələrinin yüksək qiyməti layihəyə ən böyük maneə olaraq qalır. Vahid dəyəri təqribən 328,5 milyon dollar olan bu nəhəng büdcə təyyarəsinin hazırkı iqtisadi şəraitdə alınmasının mümkün olmadığı da əldə edilən məlumatlar arasındadır.

Buna baxmayaraq, təyyarənin texniki üstünlüyü İsrailin iştahını oyadır. Təxminən 7500 kilometr mənzilli olan P-8 Poseidon, fasiləsiz olaraq 10 saat havada qala bilir. Qabaqcıl radar, elektron müharibə sistemləri və sualtı aşkarlama sensorları ilə təchiz edilmiş təyyarə Şərqi Aralıq dənizi boyunca fasiləsiz müşahidə qalxanı yarada bilər.

Türk Donanmasının Mavi Vətəndə Böyük Üstünlüyü

Yunan təhlil mənbələri Türkiyənin dənizdəki gücünü ətraflı məlumatlarla ortaya qoydu. Xəbərdə Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin inventarında 10-dan çox aktiv dizel-elektrik sualtı qayığın olduğu qeyd edilib və Türkiyənin havadan müstəqil hərəkət (AIP) sistemləri ilə yeni nəsil sualtı layihələrini sürətləndirdiyi vurğulanıb. Türkiyənin güclü freqatları, korvetləri, hücum katerləri və amfibiya donanması, həmçinin TB3 pilotsuz uçuş aparatlarını daşıyacaq çoxməqsədli amfibiya hücum gəmisiTCG Anadolu kimi nəhəng platformaları ilə bölgənin ən böyük dəniz gücünə çevrildiyi bildirilib.

Təhlildə bildirilib ki, İsrail Türkiyə donanmasının Yaxın Şərqin ən güclü və müasir dəniz güclərindən biri olduğunu tam şəkildə bilir. İsrail Hərbi Dəniz Qüvvələrinin isə sahil müdafiəsi və təbii qaz platformalarının təhlükəsizliyinə yönəlmiş daha kiçik miqyaslı bir quruluşa sahib olduğu üçün P-8 kimi yüksək texnologiyalı hava elementləri ilə bu asimmetrik güc balansını bağlamağa çalışdığı bildirilir.

Nəhayət, mümkün P-8 Poseidon tədarükü təkcə İsrailin müdafiəsini gücləndirməyəcək; Yunanıstan və Cənubi Kipr Rum Administrasiyası (GCASC) kimi regional tərəfdaşlarla real vaxt rejimində məlumat mübadiləsini asanlaşdıraraq Şərqi Aralıq dənizində Türkiyəyə qarşı üçlü hərbi ittifaqın koordinasiyasını artıracağı da iddia edilir.