Sloveniyada "İsrail" zəlzələsi: Hökumətə "Suverenliyimizi satırlar" reaksiyası və etimad dalğası

Sloveniya siyasəti hökumətin İsraillə münasibətləri yaxşılaşdırmaq üçün apardığı radikal xarici siyasət addımlarından sonra böyük böhranla sarsılır. Müxalifətdəki Sosial Demokratlar (SD) ölkənin xarici siyasətində oxun dəyişməsi və İsraillə yaxınlaşma istiqamətində atılan addımlar səbəbilə Kajzerə etimadsızlıq təklifi təqdim edəcəklərini açıqlayıb. Bu addım ölkədə dərinləşən siyasi qütbləşməni və hakimiyyətə qarşı yığılmış reaksiyanı ortaya qoyur.

Müxalifət Blokundan Hökumətə Qarşı Ümumi Cəbhə

Keçmiş Baş nazir Robert Qolobun rəhbərlik etdiyi Azadlıq Hərəkatı və Sol Partiya sosial demokratların təşəbbüsü ilə irəli sürülmüş bu tənqidi interpelasiya təşəbbüsünü tam dəstəkləyəcəklərini açıqladı. Müxalifət blokunun bu ortaq mövqeyi parlamentdə baş nazir Janez Yanşanın rəhbərlik etdiyi hökumətin xarici siyasət üstünlüklərinə qarşı sərt mübarizənin aparılacağından xəbər verir. İddia olunur ki, Kayzer vəzifəyə gəldikdən sonra Sloveniya ənənəvi balanslaşdırılmış xarici siyasətindən kənara çıxıb və İsrailyönlü xəttə keçib.

Xatırladığınız kimi, Janez Jansanın rəhbərlik etdiyi yeni kabinet əvvəlki Baş nazir Robert Qolobun dövründə İsrailə qarşı tətbiq edilmiş bir sıra diplomatik və siyasi sanksiyaları tez bir zamanda ləğv etdi. Bu geri addım ölkə daxilində və beynəlxalq səviyyədə gərgin müzakirələrə səbəb oldu.

Aİ Birgə Bəyannaməsi və Qüds müzakirələrinə veto

Sloveniya hökumətinin İsrailə qarşı proteksionist münasibəti təkcə ikitərəfli münasibətlərlə məhdudlaşmırdı; Beynəlxalq arenaya da keçdi. Lyublyana administrasiyası işğal altındakı Şərqi Qüdsdə İsrail hökumətinin inşa etməyi planlaşdırdığı qeyri-qanuni E1 yaşayış məntəqəsi layihəsinə qarşı Avropa İttifaqının (AB) hazırladığı birgə qınama bəyannaməsinə veto qoyub. Bu veto qərarı Sloveniyanın Aİ daxilindəki müttəfiqləri ilə münaqişəyə girməsinə səbəb oldu.

Bu diplomatik müdafiədən dərhal sonra İsrail Sloveniyanın paytaxtı Lyublyanada daimi səfirlik açmağa qərar verdi. Açılış mərasimində iştirak etmək üçün ölkəyə gələn İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saarın səfəri hiddətə səbəb olub. Paytaxt küçələrinə toplaşan minlərlə sloveniyalı hökumətin İsrail siyasətinə və Saarın səfərinə etiraz olaraq genişmiqyaslı nümayişlər keçirib.

"Sloveniyanın suverenliyini satmaq" ittihamı

Keçmiş baş nazir və Azadlıq Hərəkatının lideri Robert Qolob, Jansa kabinetini"İsrail hökumətinə boyun əyməkdə və Sloveniyanın suverenliyini satmaqda" ittiham edərək, hazırkı hökuməti sərt tənqid etməyə davam etdi. Qolob baş nazir olduğu müddətdə Qəzzada baş verən insan faciəsini və mülki əhalinin itkilərini rəsmi olaraq “soyqırım” kimi qiymətləndirdi və Təl-Əvivlə diplomatik münasibətləri minimum səviyyəyə endirərək Fələstin Dövlətini tanımağa qərar verdi.

Lakin Jansa hökumətinin hakimiyyətə gəlməsi ilə bütün bu qərarlar dayandırıldı. Yeni administrasiya İsrailə qarşı bütün qınaqları və sanksiyaları ləğv edib və tamam başqa diplomatik istiqamət müəyyən edib. Müxalifət bu vəziyyətin ölkənin beynəlxalq nüfuzuna və müstəqil xarici siyasətinə ağır zərbə vurduğunu iddia edir.