Türkiyə İqtisadiyyatı 2026-cı ilin ikinci rübündə yüzdə 2,3 artıb: Kənd təsərrüfatı sektoru zirvədədir

Türkiyə Statistika Təşkilatı (TÜİK) 2026-cı ilin ikinci rübü üzrə Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) məlumatlarını ictimaiyyətlə paylaşıb. Açıqlanan ilk təxminlərə görə, Türkiyə iqtisadiyyatı zəncirlənmiş həcm indeksi çərçivəsində əvvəlki ilin eyni dövrünə görə yüzdə 2,3 böyümə performansı göstərdi. Bu dövrdə iqtisadi fəaliyyətin can damarını təşkil edən bir çox sektorlarda artım müşahidə edilərkən, qlobal və yerli proseslərin təsiri ilə bəzi sahələrdə daralma müşahidə olunub.

Sektor Təhlili: Kənd Təsərrüfatında Güclü Artış, Tikintidə Tənəzzül

İkinci rübün məlumatları sektorlar əsasında araşdırıldığında, ən diqqətəlayiq performansın kənd təsərrüfatı cəbhəsində yaşandığı görülür. Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq sektorubu dövrdə 13,3 faizlik güclü artım qeydə alınıb. İnformasiya və kommunikasiya fəaliyyəti 8,6 faiz artımla ikinci yerdədir; Dövlət idarəetməsi, təhsil, insan sağlamlığı və sosial xidmətlər üzrə fəaliyyətlər 4 faiz, subsidiyalar çıxılmaqla məhsullara vergilər 3,3 faiz, digər xidmət sahələri isə 3,2 faiz artıb.

İqtisadiyyatın lokomotivlərindən biri olan sənaye sektoru 2,4 faiz, maliyyə və sığorta fəaliyyəti və daşınmaz əmlak fəaliyyəti 2,1 faiz, peşə, inzibati və köməkçi xidmət fəaliyyətləri 2 faiz, nəhayət, ticarət, nəqliyyat, yaşayış və qida xidmətləri 0,5 faiz artıb. Digər tərəfdən, tikinti sektoru 1,9 faiz kiçildi və bu, həmin dövrdə azalan yeganə əsas sektor oldu.

Rüblük Artım və ÜDM Dəyərləri Cari Qiymətlərlə 19,8 Trilyon TL-ni keçdi

Mövsümi və təqvim təsirlərinə uyğunlaşdırılmış ÜDM-in zəncirlənmiş həcm indeksi əvvəlki rüblə müqayisədə yüzdə 1,1 artım göstərdi. Təqvimə uyğunlaşdırılmış ÜDM məlumatları illik əsasda 2,3 faiz artıb. İstehsal üsuluna əsaslanan hesablamalara görə, cari qiymətlərlə ÜDM 2026-cı ilin ikinci rübündə əvvəlki ilin eyni rübünə görə yüzdə 36 artaraq19 trilyon 869 milyard 747 milyon TL səviyyəsinə çatdı. Bu dövrdə Türkiyənin ÜDM dəyəri cari qiymətlərlə dollar ifadəsində 438 milyard 347 milyon dollar olaraq hesablanıb.

Xarici Ticarətdə İstehlak Xərcləri Artdı, İdxal və İxrac Azaldı

Xərclər baxımından iqtisadi artımın təfərrüatlarına nəzər saldıqda, 2026-cı ilin ikinci rübündə məskunlaşan ev təsərrüfatlarının son istehlak xərclərinin illik bazda 3,5 faiz artdığı görünür. Digər tərəfdən, dövlətin son istehlak xərclərində yüzdə 1,8 azalma müşahidə edilərkən (ümumi əsas kapitalın formalaşmasında artım yüzdə 60). Xarici ticarət tərəfində əmtəə və xidmətlərin ixracı 3,4 faiz, idxal isə 6,4 faiz azalıb.

Digər tərəfdən, bu dövrdə işçi qüvvəsi ödənişləri yüzdə 36,7 artarkən, xalis əməliyyat profisiti/qarışıq gəlirdə yüzdə 38,7 artım oldu. Cari qiymətlərlə əmək haqqının ümumi əlavə dəyərdə xüsusi çəkisi keçən ilin eyni rübündə 38,3 faiz olduğu halda, 2026-cı ilin ikinci rübündə 38,1 faiz azalıb. Xalis əməliyyat profisiti/qarışıq gəlirin payı 41,3 faizdən 41,6 faizə yüksəlib.