Türkiyədən süni intellekt hərəkəti: KOBİ və startaplara nəhəng “GPU for all” dəstəyi başlayır

Türkiyə süni intellekt sahəsində qlobal rəqabət qabiliyyətini artırmaq və yerli texnologiya ekosistemini gücləndirmək üçün tarixi bir addım atır. Türkiyə 2026-2030-cu illər üçün Süni İntellekt Fəaliyyət Planı çərçivəsində, Sənaye və Texnologiya Nazirliyinin koordinasiyası ilə süni intellekt modellərinin hazırlanması və istismarı üçün həyati əhəmiyyətli infrastrukturlara çıxış asanlaşdırılır. "Milli Süni İntellekt Tədqiqat Resurs Proqramı" adı altında həyata keçiriləcək "Hamı üçün GPU Proqramı" ilə sahibkarlar, KOM-lar və akademik tədqiqatçılar ədalətli, şəffaf və proqnozlaşdırıla bilən şərtlər altında dünya səviyyəli yüksək hesablama gücünə çıxış əldə edə biləcəklər.

Milli Hesablama Gücü Bir Dam Altında Birləşir

Süni intellekt modellərinin öyrədilməsi və onların yüksək performansla işlədilməsi son dərəcə bahalı qrafik prosessor (GPU) infrastrukturları tələb edir. Bu vəziyyət xüsusilə məhdud büdcə ilə işləyən kiçik şirkətlər və texno-startuplar üçün ciddi maliyyə maneəsi yaradır. Bu maneəni aradan qaldırmaq üçün yeni başlayan proqram akkreditə olunmuş yerli məlumat mərkəzlərini, TÜBİTAK ULAKBİM Türk Milli Elm Elektron İnfrastrukturunu (TRUBA) daxil olmaqla milli yüksək performanslı hesablama sistemlərini və Milli Hesablama Portfelindəki mövcud potensialı vahid dam altında birləşdirəcək. Nəticədə əldə edilən nəhəng emal gücü "GPU-saat" kreditləri vasitəsilə istifadəçilərə paylanacaq.

6 ay ərzində ilk zəng: İldə ən azı 2 milyon GPU-saat krediti

Süni intellekt tərtibatçılarının səbirsizliklə gözlədiyi proqramın ilk çağırışı qarşıdakı 6 ay ərzində açılacaq. Birinci mərhələdə müəyyən edilmiş standartlara cavab verən ən azı 5 akkreditə olunmuş yerli məlumat mərkəzi ilə tutum müqavilələri imzalanacaq. Bu əməkdaşlıq çərçivəsində tədqiqatçılara, sahibkarlara və KOM-lara hər il ən azı 2 milyon GPU-saat ayrılması nəzərdə tutulur. Bərabər imkanları dəstəkləmək üçün bu gücün ən azı 40 faizi bilavasitə texno-müəssisələrə ayrılacaq. Layihənin uzunmüddətli hədəfləri çərçivəsində 2028-ci ilin sonuna qədər ümumi illik tutumun ən azı 20 milyon GPU-saata çatdırılması hədəflənir.

Çevik Paketlər, Məsləhətçi Dəstək və Ciddi Təhlükəsizlik Standartları

Süni intellekt tərtibatçılarının müxtəlif ehtiyaclarına cavab vermək üçün təlim və nəticə çıxarma prosesləri üçün ayrıca kredit paketləri hazırlanacaq. Bu sahədə bacarıq nümayiş etdirən istifadəçilərə vahid istifadə (token) krediti də daxil olmaqla, çevik giriş modelləri təklif olunacaq. GPU-saat kreditləri; Proqram təminatı, bulud həlləri və aparat dəstəyi ilə inteqrasiya olunmuş paketlərdə təklif olunsa da, bu paketlərə texniki məsləhət və mentorluq xidmətləri də daxil olacaq. Müəssisələr, KOM-lar, universitet tədqiqatçıları və ictimai layihələr üçün ayrıca giriş pəncərələri və xüsusi ayırma kvotaları müəyyən ediləcək. İctimai layihələrdə bu ümumi hesablama gücündən istifadə ilk növbədə təkrar avadanlıq investisiyalarının qarşısını almaq üçün təşviq ediləcək. Proqram məlumatların təhlükəsizliyi və əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunması məqsədilə Sənaye və Texnologiya Nazirliyi və Kiber Təhlükəsizlik Prezidentliyi tərəfindən birgə həyata keçiriləcək.