Yaxın Şərqdə Kartlar Yenidən Təqdim olunur: Yeni Münaqişə Cəbhəsi: Yəmən

ABŞ və İran arasında müvəqqəti atəşkəsin sona çatması ilə Yaxın Şərqdəki proxy müharibələri yeni ölçüyə keçib. İki qlobal güc arasındakı gərginlik Yəmənin strateji əhəmiyyətli ərazisi və Qırmızı dəniz hövzəsinə də sirayət edib. İranın bölgədəki ən mühüm vəkil güclərindən biri olan husilərlə Yəmən hökuməti və Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi ərəb koalisiyası arasında qarşıdurmalar yenidən alovlanıb. Tehranın Qırmızı dəniz və Bab əl-Məndəb boğazı vasitəsilə Vaşinqtonun bölgədəki hərbi hərəkətliliyinə qarşı dolayı hədələri husilərin Səudiyyə Ərəbistanı tankerlərini hədəf alması ilə qızğın qarşıdurmaya çevrildi.

Husilərdən Səudiyyə Ərəbistanının strateji Aramco obyektlərinə ağır zərbə

Yəmənə nəzarət edən İranın dəstəklədiyi husilər Səudiyyə Ərəbistanının enerji infrastrukturuna qarşı hərtərəfli hücum dalğası başlatdıqlarını açıqlayıb. Husilərin hərbi sözçüsü Yəhya Seri Səudiyyə Ərəbistanının cənubundakı Cizan bölgəsindəki milli neft şirkətinin Aramco obyektlərinin, eləcə də Yanbu şəhərindəki strateji nöqtələrin ballistik raketlər, qanadlı raketlər və pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə uğurla vurulduğunu iddia edib. Hudeydə şəhərindəki partlayışlara görə Səudiyyə Ərəbistanını məsuliyyət daşıyan husilər bu əməliyyatın qisas xarakteri daşıdığını bəyan ediblər. Dəniz blokadasının qətiyyətlə davam etdiriləcəyini bildirən Seri, qarşıdakı günlərdə hücumların şiddətinin artacağı ilə bağlı xəbərdarlıq edib.

Hücumlardan sonra açıqlama verən Səudiyyə Ərəbistanının Yəməndəki səfiri Məhəmməd Əl Cabir husiləri sərt şəkildə ittiham edib. Əl Cabir deyib: "Husi terrorçuları Yəmənə və Yəmən xalqının mənafeyinə faydası olmayan xarici gündəmlərə xidmət edirlər. Onlar sülh və dialoq yolu əvəzinə xarici qüvvələrin əlində piyada olaraq gərginliyi və zorakılığı artırmağa üstünlük verirlər".

Hüdeydə Xəttində Qarşılıqlı Cavab və Liman Məskunlaşması

Qırmızı dənizdə Səudiyyə Ərəbistanı bayraqlı ticarət gəmisinə hücum edildikdən sonra Hudeyda liman şəhəri ətrafında gərginlik artıb. Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi Ərəb Koalisiyası husilərin qalası sayılan Hudeydə əyalətində müəyyən edilən hərbi hədəflərin hava əməliyyatı ilə vurulduğunu açıqlayıb. Koalisiya rəsmiləri əməliyyat zamanı bölgənin can damarı olan Hodeyda limanının hədəfə alınmadığını xüsusilə vurğuladılar. Digər tərəfdən Husilərə bağlı Əl-Mesira televiziyası hücumların birbaşa mülki infrastrukturu hədəf aldığını iddia edərək, "Blokadalara blokada, limanlar limanlarla, gərginliyə isə gərginliklə cavab veriləcək" dedi.

Qlobal arenada fəaliyyət: Trampın qətiyyətsizliyi və Ukraynanın Xəzərdəki əməliyyatı

Yəmən və Körfəz xətti alov alarkən, qlobal liderlərdən bir-birinin ardınca tənqidi bəyanatlar gəldi. ABŞ prezidenti Donald Tramp İrana qarşı hərtərəfli hərbi əməliyyata başlamaqla bağlı hələ yekun qərar vermədiyini bildirib. Tramp Tehranın danışıqlarda daha ciddi mövqe nümayiş etdirməyə başladığını bildirərkən, Axios xəbər saytı diqqəti cəlb edən iddia ilə çıxış edib. İddialara görə, Tramp Hörmüz boğazını açıq saxlamaq üçün Oman nümayəndə heyətinin Tehrana kritik səfərindən sonra ABŞ ordusuna İrana qarşı yeni hərbi əməliyyat başlatmamağı tapşırıb.

Digər tərəfdən müharibənin dolayı fəsadları Xəzər dənizinə də çatdı. Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski Xəzər dənizində Rusiya və İran gəmilərinə qarşı əməliyyat keçirdiklərini açıqlayıb. Hücum zamanı Rusiyaya məxsus hərbi gəmi və İrandan Rusiyaya hərbi sursat daşıyan yük gəmilərinin vurulduğu bildirilib. İran Xarici İşlər Nazirliyi dənizçinin həyatını itirdiyi bu hücumu “birbaşa təcavüz aktı” kimi kəskin şəkildə pisləyib və Ukraynanın Tehrandakı müvəqqəti işlər vəkilini nazirliyə çağırıb və etiraz notası verib.

Körfəzdə Ağır İddia: "ABŞ təyyarələri və əsgərləri hədəfə alınıb"

Bölgədəki hərbi mobillik ilə bağlı ən təəccüblü iddialardan biri İran İnqilab Keşikçiləri Ordusundan (İİKK) gəlib. DMO-nun sözçüsü Hüseyn Muhibbi, son 15 gündə Körfəz bölgəsindəki qarşıdurmalarda ABŞ bazalarının böyük zərər gördüyünü iddia etdi. Muhibbi ABŞ ordusunun bazalarında yerdə yerləşən 17 İHA, bir F-15 döyüş təyyarəsi, bir P-8 kəşfiyyat təyyarəsi, bir C-17 hərbi nəqliyyat təyyarəsi və 8 yanacaqdoldurma təyyarəsinin məhv edildiyini iddia edib. İran sözçüsü həmçinin qarşıdurmalar nəticəsində ən azı 200 ABŞ əsgərinin həlak olduğunu iddia edib. Bu iddialarla bağlı Vaşinqton administrasiyasından hələlik rəsmi açıqlama verilməyib.