50 миллион жаңы баскынчынын Жер Ортолук деңизге жайылышына бөгөт коюлду

Глобалдык климаттын өзгөрүшүнүн деңиз экосистемаларына тийгизген терс таасири күндөн-күнгө көбөйүп жатканы менен, Түркия Жер Ортолук деңизиндеги инвазивдүү түрлөр менен күрөшүүдө алдыңкы ролду өзүнө алууда. Айыл чарба жана токой чарба министрлигинин жооптуу кызматкери Түркылмаз, балык уулоону колдоо аракеттери менен ушул убакка чейин болжол менен 50 миллион жаңы инвазивдүү балыктын деңиз экосистемасына катышуусуна бөгөт коюлганын жарыялады. Суэц каналы аркылуу Жер Ортолук деңизге жеткен келгин түрлөрдүн биологиялык ар түрдүүлүккө да, жергиликтүү балык уулоо иштерине да олуттуу коркунуч туудурганын белгилеген Түркылмаз, бул коркунучка каршы 2020-жылы башталган шыктандыруу программасынын ийгиликтүү уланып жатканын баса белгиледи.

Глобалдык жылуулуктун жана Суэц каналынын коркунучу астында турган Жер Ортолук деңизи

Деңиз суунун температурасынын жогорулашы менен Жер Ортолук деңиз Кызыл деңизден келген инвазиялык түрлөрдүн басып алуусу үчүн алсыз болуп калды. Түркия алдыңкы түрлөрдүн бири болгон жана жергиликтүү түрлөрдүн азык ресурстарын жеп экологиялык тең салмактуулукту бузган балыктарга каршы комплекстүү күрөш жүргүзүүдө. 2020-жылы ишке ашырылган «Балык уулоону колдоо» долбоорунун деңиздеги биологиялык ар түрдүүлүктүн корголушуна чоң салым кошконун белгилеген Түркылмаз, Жер Ортолук деңизге чектеш башка өлкөлөрдүн да Түркиянын ийгиликтүү моделин үлгү катары алып, ушул сыяктуу кайра сатып алуу программаларын баштаганын айтты.

Балыкчылар үчүн стимул: темгилдүү балыктар үчүн атайын тариф

Өлкөнүн аймактык сууларында табылган 8 түрдүү балыктын түрлөрү менен күрөшүүнүн алкагында балыкчыларга түз каржылык колдоо көрсөтүлүүдө. Эң уулуу жана зыяндуу түр катары эсептелген ала балыктын даанасы үчүн төлөм35 лирады түзсө, башка түрлөр үчүн бул сумма 10 лира катары колдонулат. Балыкчылардын катуу кызыгуусунан улам 2026-жылдагы 200 миң даана сатып алуу чегине кыска убакыттын ичинде башка балык түрлөрүнө жеткенин белгилеген Түркылмаз процесстин үзгүлтүккө учурашын болтурбоо үчүн Президенттин Жарлыгы менен жаңы жоболор жасалганын эске салды. Жобо менен темгилдүү балык үчүн 100 миң чек жана колдоо өлчөмү сакталып, ал эми башка түрлөрү үчүн сатып алуу квотасы 200 миңден 1 миллионго чейин көбөйтүлдү.

6 жылдык күрөштүн балансы: 13 миллион лира колдоо төлөмү

Түркылмаз, кармалган ар бир балыктын бир-бирден саналып, кабыл алынган катуу көзөмөл механизминин ишке ашырылганын баса белгилеп, акыркы 6 жылда алынган ийгилик маалыматтарын бөлүштү. Бул процессте жалпы 665 миң балыктын экосистемадан тазаланганын белгилеген Түркылмаз, бул сумманын 276 миңин эң коркунучтуу түр болгон тактуу балыктар түзгөнүн айтты. Күрөшкө катышкан балыкчыларга болжол менен13 миллион лиралык колдоо төлөмү жасалды. Илимий божомолдорго караганда, бул аңчылык иш-аракеттеринин аркасында 50 миллион жаңы балыктын көбөйүшүнө жана деңиздерге таралышына бөгөт коюлган. Министрлик инвазивдүү түрлөргө каршы күрөшүн чечкиндүүлүк менен улантып, стратегияны аймактык муктаждыктарга ылайык илимий изилдөөлөр жана талаада реалдуу убакыт режиминде мониторинг жүргүзүү менен жаңылоодо.