Болудагы агроэкологиялык долбоор буудай өндүрүүнү эки эсеге көбөйттү

2023-жылы Болу шаарында ишке ашырылган «Агроэкологиялык айыл чарба башкаруу системасын өнүктүрүү долбоору» аймактагы айыл чарба өндүрүшүн бир топ жогорулатты. Айыл чарба жана токой чарба министрлиги менен биргеликте ишке ашырылган бул долбоор менен Болунун Себен жана Йеничага райондорунда буудайдын түшүмү эки эсеге өстү. Селышык бул демилге Түркиянын биринчи Улуттук агроэкология стратегия документинин даярдалышына да салым кошконун белгиледи. Чектелген ресурстар менен жетишилген ийгиликтер туруктуу айыл чарба моделин жайылтууга болорун көрсөттү.

Жергиликтүү жана улуттук деңгээлдеги эффективдүү изилдөөлөр

Долбоор менен 1000ден ашык өндүрүүчүлөр жетишти, 16 окуу программасы уюштурулуп, 22,27 чарчы метр аянтта 32 пилоттук өтүнмөлөр ишке ашырылды. Мына ушул изил-деелердун натыйжасында райондо айыл чарбасы бир кыйла жакшырды. Долбоордун алкагында 32 кулпунай бакчасы түзүлүп, 50 гектар аянтка жайыттарды рекультивациялоо иштери жүргүзүлдү.

Экологиялык жана экономикалык пайдалар

Маанилүү экологиялык жетишкендиктерге 407 миң 37 тонна парник газынын жана көмүртектин бөлүнүшүн азайтуу кирет. Кошумчалай кетсек, топурактын асылдуулугу айдоо жана азоттун биологиялык айлануусу сыяктуу практикалар менен жогорулаган. Бул өнүгүүлөр химиялык жер семирткичтерге болгон муктаждыкты азайтып экологиянын туруктуулугуна салым кошту.

Буудайдын түшүмдүүлүгүнүн жогорулашы

Агроэкологиялык ыкмалардын аркасында Йеничага районунда гектардан алынган буудай түшүмдүүлүгү 200-250 килограммдан 550 килограммга жогорулады. Бул ийгилик келечектеги айыл чарба саясатын жетектей алат.

Продукциянын көп түрдүүлүгү жана экономикалык салымы

Региондогу продукциянын ар түрдүүлүгү да өстү. Биринчи жолу майлуу күн карама өндүрүш системасына киргизилип, Түркиянын орточо түшүмдүүлүк деңгээлине жетти. Мындан тышкары, сорго, нокот жана тоют өсүмдүктөрү сыяктуу альтернативалык продуктылар аймакка таанытылды.

Мал чарбасы менен өсүмдүк өстүрүүнүн ортосундагы цикл

Йеничага жана Себен райондоруна катуу жер семирткич бөлүштүрүүчү машиналар менен камсыз кылуу менен өсүмдүк өстүрүүчүлүк менен мал чарбачылыгынын ортосунда тегерек түзүм түзүлдү. Кошумчалай кетсек, тоют өндүрүү жана сактоо процесстериндеги эффективдүүлүк жогорулады.

Жергиликтүү продукцияны жана кошумча наркты коргоо

Региондун маанилүү айыл чарба продукцияларынын бири болгон IZA буудайына географиялык көрсөтүү процесси башталды. Бул буудайдан өндүрүлгөн ун менен кошумча нарк өндүрүлгөн. Кошумчалай кетсек, аялдардын кооперативдери аркылуу жергиликтүү экономикага салым кошкон.

Агроэкологиянын туруктуу келечеги

Агроэкологиялык практикалар жаратылышты туураган жана экосистемаларды коргогон туруктуу айыл чарба моделин сунуштайт. Химиялык каражаттар минималдуу болгон бул ыкма айлана-чөйрөнү коргоого жана өндүрүмдүүлүктү жогорулатууга багытталган.

Бул долбоор агроэкологияны иш жүзүндө кантип ийгиликтүү колдонууга болорун көрсөтүү менен келечектеги айыл чарба саясаттарына жарык чачат. Жаратылыш менен шайкеш өндүрүш моделдери экологиялык да, экономикалык да туруктуулукту камсыз кылат.