Эрдоган-Трамп саммити Афина менен Тель-Авивди титиреткен: аймактык күчтөрдүн тең салмактуулугу өзгөрүүдө

Түркиянын Анкарада өткөргөн тарыхый НАТО лидерлеринин саммити глобалдык саясаттын чордонуна айланды. Президент Режеп Таййип Эрдоган менен АКШнын президенти Дональд Трамптын саммиттин алкагындагы критикалык жолугушуусу өзгөчө Израиль жана Греция медиасында кеңири орун алды. Эки лидердин коргонуу өнөр жайы жана стратегиялык өнөктөштүк тууралуу билдирүүлөрү Чыгыш Жер Ортолук деңиз жана Жакынкы Чыгыштагы аскердик тең салмактуулуктарды кайрадан талкууга ачты.

Израиль басма сөзүндө F-35 паникасы: "Күч таразасы талкаланат"

Жолугушуудан кийин АКШнын президенти Дональд Трамп Түркияга киргизген CAATSA санкцияларын жокко чыгара турганын билдирген жана «Эмне үчүн Түркияга F-35терди бербешибиз керек?» деген сөзү Тель-Авивде коңгуроолордун кагылышына себеп болду. Израилдин алдыңкы басылмаларынан болгон «Маарив» гезити «Түркия токтобойт» деген ат менен окуяларды окурмандарына жеткирди. Анализде Анкаранын F-35 согуштук учактары болсо, аймактагы бардык тең салмактуулуктун бузула турганы баса белгиленип, "Мындай болгондо баары өзгөрөт. Израил бул үчүн абдан кабатырланууда. Түрктөр F-35 учактарын алса, Тель-Авив мындан ары Жакынкы Чыгышта арбактай ээн-эркин жүрө албайт" деген сөздөр айтылды. "0" класстын бийиктиги 2 "lazy"

Ушундай эле тынчсыздануу толкуну Тель-Авивде жайгашкан «Кикар» басылмасында чагылдырылган. «Израилде коркуу» деген тема менен берилген анализде Түркиянын бешинчи муундагы согуштук учактарды инвентаризациясына кошсо, аймактагы аскердик артыкчылыктын кол алмашуусу сөз кылынды. Кабарда : «Түркия F-35ке ээ болсо, күч таразасы оодарат. Жакынкы Чыгышта баары түрктөрдүн пайдасына бурулат. Премьер-министр Нетаньяху бул абалга чукул чара көрүшү керек»деген.

Грециянын "Супер держава" тынчсыздануусу: НАТОнун жаңы архитектурасы жана Анкара

Эрдоган-Трамп жолугушуусу жана Анкарадагы саммиттин иш-аракети Афинада да абдан кылдат байкалууда. Грециянын белгилуу газеталарынын бири болгон Та Неада мурдагы дипломат жана Афины университетинин ардактуу профессору П. Иоакимидистин кол коюусу астында жарыяланган комплекстуу талдоодо керунуктуу дооматтар айтылды. «Түркия супер держава ролун талап кылууда» аттуу макалада Анкарада өткөрүлгөн НАТО саммитинин Түркия үчүн негизги максатынын өлкөнүн альянстын жаңы аскердик жана стратегиялык архитектурасында лидер күч катары орун алуусу болгону айтылган.

Профессор Иоакимидис өз анализинде "Түркия жолун андан ары чыгышка бурган жана Анкаранын уюштуруучу жана чечүүчү ролду ойногон жаңы НАТО түзүмүн курууну максат кылууда" деп баалады. Макалада ошондой эле АКШнын президенти Дональд Трамптын президент Эрдоганга жана Түркиянын аймактык тезистерине карата жылуу жана позитивдүү мамилеси Афина администрациясы тарабынан кылдаттык менен байкалганы да бөлүшүлгөн.

"Эң чоң жеңүүчү - Эрдоган": Геосаясий тең салмактуулуктарды өзгөртүү

Грек каржы жана саясат талдоо порталы Banking News саммиттин жыйынтыктарын дагы ачык-айкын жыйынтыктады. Эң чоң утуш Эрдоган деген аталышта жарыяланган анализде Дональд Трамптын Анкара сапары жана эки тараптуу саммиттин Түркия үчүн чоң стратегиялык жетишкендиктерди алып келери жазылган.

Талдоодо, айрыкча Израиль-Иран тирешүүсүнүн акыркы мезгилде күчөшүнөн кийин аймактагы геосаясий карталардын кайрадан аралашкандыгы белгиленди. Бул жаңы теңдемеде Түркиянын Вашингтон жана Европа борборлоруна каршы дипломатиялык жана аскердик соодалашуу күчүн максималдуу түрдө арттырганы жана бул процесстин эң кирешелүү актерунун президент Эрдоган болгону баса белгиленди.

Дүйнөлүк күч күрөшүнүн жаңы борборлорунун бирине айланган Анкара бул дипломатиялык кадамдары менен Эгей деңизинде да, Жакынкы Чыгышта да аскердик тең салмактуулуктарды өз пайдасына өзгөртүү мүмкүнчүлүгү бар экенин дагы бир жолу далилдеди.