Евробиримдиктин Сербияга катаал реакциясы: согуш кылмышкерлерин даңазалоого жол берилбейт

Европа Биримдиги (ЕБ) Комиссиясы мурдагы Югославиянын аймагында жасалган согуш кылмыштарынын күнөөкөрлөрүн даңазалоо жана тарыхый фактыларды бурмалоо кабыл алынгыс деп билдирди. Комиссиянын басма сөз катчысы Кристиан Виганддын билдирүүсүндө, 1990-жылдары Балканда болгон трагедиялардын Европанын жакынкы тарыхынын эң караңгы барактарынын бири болгондугу баса белгиленип, Босния согушунун бардык курмандыктары, аман калгандары жана үй-бүлөлөрү менен толук тилектеш экендигибиз белгиленди.

ЕБ баалуулуктарынын карама-каршылыгы жана тарыхый ревизионизм

Эл аралык Гаага соту тарабынан геноцид, адамзатка каршы кылмыштар жана согуш кылмыштары үчүн өмүр бою эркинен ажыратылган мурдагы серб командири Ратко Младичдин өлүмүнөн кийинки окуялар Брюссел менен Белграддын ортосунда чыңалууга алып келди. Уиганд соттолгон согуш кылмышкерлерин эрдик көрсөтүү аракеттери, геноцидди тануу жана тарыхты кайра жазуу аракеттери Европанын негизги демократиялык баалуулуктарына таптакыр карама-каршы келет деп билдирди. Басма сөз катчы мындай аракеттерге Евробиримдиктин ичинде да, биримдикке мүчө болууга талапкер өлкөлөрдө да орун жок экенин баса белгиледи. Ал ошондой эле Батыш Балкандагы туруктуу тынчтык, жарашуу жана жакшы коңшулук мамилелер орток келечекти куруунун ажырагыс шарттары экенин эске салды.

Сербияга иш сапар токтотулуп, реакциялар кар көчкү сыяктуу күчөдү

Узак убакыттан бери ден соолугунун олуттуу көйгөйлөрү менен күрөшүп келген 84 жаштагы Младич 27-августта Нидерландиянын Гаага шаарындагы түрмөдө жазасын өтөп жаткан жерде каза болду. Младичтин жаназасынын Сербиянын борбор шаары Белградда расмий азем менен тосулуп, мамлекеттик азем менен жерге бериле турганы жөнүндөгү кабар Балкан географиясындагы көптөгөн өлкөнүн лидерлеринин катуу реакциясын жаратты. Бул окуялардан кийин Евробиримдик комиссиясынын кеңейүү боюнча жооптуу мүчөсүМарта Кос4-сентябрдагы билдирүүсүндө, согуш кылмышкерин акыркы сапарга узатуу аземин жогорку деңгээлде өткөрүү чечиминин Евробиримдиктин баалуулуктарына эч кандай туура келбестигин белгилеп, Сербияга жасай турган расмий сапарын токтоткондугун жарыялады.

Босниянын касапчысы Ратко Младич ким?

Тарыхка "Босниянын касапчысы" деген ат менен кирген Ратко Младич 1942-жылы Босния жана Герцеговинанын чыгышындагы Калиновикке жакын Бозановичи айылында туулган. Аскердик билимин Белградда аяктаган Младич Югославиянын Элдик Армиясында (JNA) жигердүү кызмат өтөп, 1992-жылы май айында Босния жана Герцеговинада жаңы түзүлгөн Српска Республикасынын армиясынын башкы штабынын начальниги болуп дайындалган, ал кызматты 1996-жылга чейин ээлеген. (ICTY) 1995-жылдын 24-июлунда ага каршы даярдалган айыптоо корутундусу менен согуш аяктагандан кийин болжол менен 16 жыл Сербияда качкын жашоосун өткөргөн.

Серб бийлигинин Младичтин изи табыла электиги тууралуу расмий билдирүүлөрүнө карабай, качкын командирди мамлекеттик деңгээлдеги кээ бир таасирдүү адамдар көп жылдар бою коргогон деген дооматтар ар дайым күн тартибинде кала берди. Айта кетсек, жергиликтүү телеканалдардан берилген кээ бир сүрөттөрдө Младичтин тинтүү учурунда эл жык толгон коомдук чөйрөлөрдү ээн-эркин кыдырып, оюн-зоокторго катышып, фотосүрөткө түшкөнү ачык көрүнүп турду. 2011-жылы 26-майда Сербиянын Зренянин жанындагы Лазарево кыштагында акыры туткунга алынган Младич 2011-жылдын 31-майында Гаага сотуна жөнөтүлгөн. 2012-жылдын 16-майында башталган сотто өзүнө коюлган айыптарды четке каккан Младич, айрыкча аймактагы массалык кыргындын башкы жооптуусу катары тарыхта калды. 1995-жылы июлда кеминде 8 миң 372 босниялык жаран өлтүрүлгөн Сребреница геноциди.