Күчүкшабаноглу: Жасалма интеллект азыр глобалдык атаандаштыктын жана күчтүн маселеси болуп калды

Технология дүйнөсүнүн эң күчтүү ысымдарынын катышуусу менен Ак үйдө өткөрүлгөн жыйынга баа берген Күчүкшабаноглу, жасалма интеллекттин мындан ары бир гана технология же экономика маселеси эмес, глобалдык атаандаштык менен күчтүн түздөн-түз элементи болуп калганын белгиледи. Илон Маск, Йенсен Хуанг, Марк Цукерберг, Сундар Пичай, Сатя Наделла жана Жефф Безос сыяктуу ысымдардын мамлекеттин жогорку башкаруучулары менен бир столдо жолугушуусунун стратегиялык мезгилди көрсөткөнүн белгилеген Күчүкшабаноглу, бул абалдын «технофеодализм» талкууларын дагы да көрүнүктүү кылганын белгиледи.

Трамптын 2025-жылдын январь айындагы инаугурация аземинде технология дүйнөсүнүн лидерлеринин алдыңкы планда боло турганын эске салган Күчүкшабаноглу, бул карым-катнаштардын жаңы мезгилде тереңдей турганын баса белгиледи. Трамптын «жасалма интеллект» ордуна «супер интеллект» сөз айкашын колдонуусунун стратегиялык тандоо экенин белгилеген Күчүкшабаноглу: «Бул күч топтолушу технофеодализм талашынын так борборунда. Трамптын жасалма интеллекттин ордуна супер интеллект сөзүнө басым жасашы азыр АКШдагы лидерликтин глобалдык өзгөрүшү эмес. Жасалма интеллекттин бир топ ачык саясий жана стратегиялык талкууга айлануусу технологиянын өнүгүшүнө тоскоол болбошу керектигин баса белгилеп, бул жарыш негизинен АКШ менен Кытайдын ортосунда экенин белгилеп, «Бул технология же экономика маселеси эмес, түздөн-түз глобалдык атаандаштык жана күч маселеси»деди.

АКШ менен Кытайдын ортосундагы жасалма интеллект балансы

Технология дүйнөсүнөн жасалма интеллекттин коопсуздугу тууралуу этият чакырыктар көтөрүлүп жатканда, АКШ башкаруучулугунун башка тең салмактуулукту түзүүгө аракет кылганына көңүл бурган Күчүкшабаноглу, бул мамиленин негизинин «жайласак, Кытай алдыга жылат» деген пикирде экенин айтты. Күчүкшабаноглу АКШнын бул стратегиясын «көзөмөлдөө, бирок жайлабоо, коопсуздукту жогорулатуу, бирок инновациянын темпин жоготпоо» деп жыйынтыктап, алдыбыздагы жылдарда жасалма интеллект талкууларынын ушул тең салмактуулукта калыптанарын болжолдоду.

Түркиянын да бул глобалдык трансформацияны күн тартибине күчтүү түрдө киргизүүсү керектигин белгилеген Күчүкшабаноглу, мамлекеттик, жеке сектор, университеттер жана жарандык коом чогулган орток жердин түзүлүшүнө чакырды. Жасалма интеллект тармагында бир нече ай сайын чоң өзгөрүүлөр болуп тургандыктан жылына бир жолу жолугушуунун жетишсиз экенин баса белгилеген Күчүкшабаноглу, AIPA катары «Технология экосистемасынын стратегиялык диалог жолугушууларынын» алкагында ай сайын коомдук чечим кабыл алуучулар менен жеке сектор өкүлдөрүн чогулткандарын белгиледи.

Түркия өзүнүн жасалма интеллект моделин түзүшү керек

Түркиянын АКШ же Кытай сыяктуу дөөлөр менен ар тармакта атаандашуусунун реалдуу эмес экенин белгилеген Күчүкшабаноглу, өлкөнүн күчтүү болгон айрым стратегиялык аймактарга көңүл бурушу керектигин жактады. Коргонуу өнөр жай тажрыйбасынан тышкары, каржы, саламаттыкты сактоо, логистика, туризм, мамлекеттик кызматтар жана өзгөчө айыл чарба сектору жасалма интеллект менен чоң кошумча баалуулукка ээ боло аларын белгиледи.

Түркиянын башка өлкөлөрдүн үлгүлөрүн көчүрүүнүн ордуна өз шарттарына ылайыктуу тең салмактуулукту түзүшү керектигин баса белгилеген Күчүкшабаноглу сөзүн төмөнкүчө жыйынтыктады: «Коопсуздукту камсыздаган, бирок инновацияны муунтпаган, фирмаларыбыздын жасалма интеллект трансформациясын ылдамдаткан, ошондой эле адамдарды жана коомду коргогон өз балансыбызды түзүшүбүз керек. Түркиянын бардык тармакта жасалма интеллект лидери болуусу шарт эмес. Бирок, ал жасалма интеллект өзгөрө турган жаңы дүйнөдө кайсы жерде тураарын жана кайсыл бир аз чөйрөдө ишенимдүү болоорун аныкташы керек. Анткени биз бүгүн сөз кылып жаткан маселе бир гана жаңы технологиянын келечеги эмес, экономиканын да келечеги, бул өндүрүштүн, айыл чарбанын, компаниялардын, жумушчу күчтүн жана глобалдык күчтөрдүн тең салмактуулугу.»