НАТОнун Анкара саммити дүйнөлүк башкы темада: Президент Эрдоган жана Түркиянын стратегиялык көтөрүлүшү

36-чыгарылышы Анкара тарабынан өткөрүлдү. НАТОнун мамлекет жана өкмөт башчыларынын саммитидүйнөлүк медианын көңүл чордонуна айланды. Эл аралык медиа уюмдары Түркиянын геосаясий тең салмактуулуктардын өзгөрүшүнүн алкагында өсүп келе жаткан стратегиялык маанисин, ички коргонуу өнөр жайындагы жетишкендиктерин жана президент Режеп Тайып Эрдогандын маанилүү дипломатиялык ролун чагылдырды.

АКШ жана Европа басма сөзүндө "Абайланбас союздаш Түркия" анализи

Нью-Йорк Таймс (NYT), АКШда чыккан кадыр-барктуу гезиттердин бири Украина жана Иранда болгон кагылышуулардын жана АКШнын президенти Дональд Трамптын кайра шайланышынын НАТО союздаштарынын Түркияга берген баасын арттырганына көңүл бурган. Гезит НАТОдо АКШдан кийинки эң чоң армияга ээ болгон Түркиянын өнүккөн коргонуу өнөр жайы менен альянстын келечегинде чечүүчү роль ойноорун белгилеп, Трамптын өзү саммитке Эрдоган уюштурганы үчүн гана катышууга макул болгонун айтканын жазган.

Politico саммитте бир гана так жеңүүчү болгонун белгилеп, президент Эрдогандын ата мекендик коргонуу өнөр жайы тармагында өтө эффективдүү сүйлөшүүчү жана лидер катары өзгөчөлөнгөнүн баса белгиледи. Кабарда лидерлер Эрдогандын Трампты НАТО ичиндеги талкууларга кошкондогу ийгилигине жогору баа беришкени, Трамптын Анкара менен мамилеси «баягыдан да жакшыраак» деп айтканы жазылган.

Defence24 порталы жаңы коопсуздук архитектурасын куруп жатканда Европанын Түркияны сыртта калтырышы мүмкүн эместигин белгиледи. Кабарда Анкара саммитинин Түркиянын коргонуу өнөр жайы үчүн өндүрүш кубаттуулугун европалык союздаштарга көрсөтүү үчүн стратегиялык көргөзмө катары кызмат кылганы белгиленди.

Германиянын Welt гезити "Түркия жаңы күч факторубу?" Титул менен окурмандарынын алдына чыгып жатып, Трамп менен Эрдогандын ортосундагы күчтүү жеке мамилеге басым жасады. Süddeutsche Zeitung саммитти альянстын күчөгөнү кабарын берген критикалык бурулуш деп мүнөздөсө,Тагесшау Эрдогандын саммит баштала электе чоң кадыр-баркка ээ болгонун жана Түркиянын алмаштырылгыс аймактык күч экенин белгиледи. Wirtschaftswoche Трамп үчүн жасалган керемет жана чын ыкластуу тосуп алууга токтолуп, АКШнын президентинин бул саммитке бир гана Эрдоган үчүн келгенин айтканын жазган.

F-35 жана грек жана италиялык маалымат каражаттарында дипломатиялык жеңиштин жаңырыгы

АКШнын президенти Дональд Трамптын Түркияга F-35 согуштук учактарын сатуу жана CAATSA санкцияларынын жоюлушуна байланыштуу оң билдирүүлөрү Греция басма сөзүндө кеңири орун алды. Өлкөнүн эң көп окулган маалымат сайттарынын бири болгонin.gr Түркиянын геосаясий салмагынын артып баратканына басым жасап, «Эрдоган Трамп менен жолугушуусунда «күрөштү» жеңди, эми болсо «согушта» жеңишке жетүүгө аракет кылууда» деген макаласында. Кабарда Трамптын Анкарадагы кереметтүү тосуп алуусунун жана Эрдоганга карата айткан мактоо сөздөрүнүн таасири көңүлдөрдү бурду.

Грециянын түптөлгөн гезиттеринин бири Катимериниде Трамптын Түркияны башка өлкөлөргө караганда ишенимдүү дос деп мүнөздөгөнүн «Ф-35 үчүн мактоо жана убадалар» деген темада жазган. SKAI TV, «Эрдоган НАТО саммитинин эң чоң жеңүүчүсү» деген комментарий берип, саммит негизинен Түркия президентинин эл аралык позициясын бекемдөөгө кызмат кылганын белгиледи.

Италиялык басма сөз да Трамп менен Эрдогандын жолугушуусунун деталдарына басым жасады. La Repubblica Трамптын европалык өнөктөштөрүн жемелеп, «Бул жерге Эрдоган үчүн келдим» дегенин жазган. Corriere della Sera «Трамп НАТОнун саммитин сөздөрү менен титиреткен» деген макаласында Трамптын Европа лидерлерин сындап жатып, «досу Эрдоган» менен жолукканын билдирген. Мындан тышкары гезит Грециянын премьер-министри Кирякос Мицотакистин «Мехтер маршы» менен тосуп алынышынын кокустук болушу мүмкүн эместигин белгиледи. La Stampa жана Il Messaggero гезиттери да Трамптын Эрдоганды «маанилүү лидер» деп сыпаттап, F-35терди Түркияга сатуу боюнча так убадаларды бергенин белгилеген.

Саммит Европада жана Балкандарда "Күч көрсөтүүсү" катары сүрөттөлдү

Швейцариянын коомдук телеканалы SRF саммитти «чечкиндүү» деп мүнөздөп, Түркиянын Орусия менен Украинанын ортосунда арачылык кыла ала турган, стратегиялык транзиттик жолдорду көзөмөлдөгөн жана коргонуу өнөр жайын тездик менен кеңейткен сейрек өлкөлөрдүн бири экенин баса белгиледи. Австриянын коомдук телерадио мекемесиORF, «Анкара үчүн сын, коркутуу жана мамиле» аттуу кабарында F-35 жана CAATSA боюнча абалдын Анкара үчүн чоң утуш болгонун жазды. Кабарда атчан аскер бөлүгү жана согуштук учактар камтылган кереметтүү тосуп алуу аземи тууралуу кеңири чагылдырылган.

Австриянын Соода палатасынын санарип платформасыLOOKAUT, "Анкарадагы НАТО саммити: Түркия эмне үчүн күтүлбөгөн жерден ушунчалык маанилүү?" деген суроого жооп издеп жатып, өлкөнүн аскердик-географиялык кубаттуулугун талдоого алган. Австрия гезити Kurier Эрдогандын өзүнө ишенген конок, европалык лидерлердин тартынчаак конок сыяктуу көрүнгөнүн белгилеп, Жакынкы Чыгыштагы окуялар Түркиянын геосаясий маанисин дагы бир жолу далилдегенин жазды.

Саммит Балканда да чоң кесепеттерге алып келди. Босния-Герцеговинанын эң көп окулган порталыKlix Түркиянын бул саммитти 22 жылдан кийин өткөргөнүн эске салып, Эрдогандын ички коргонуу долбоору «Телет Кумбез» жана абадан коргонуу системалары тууралуу сөзүнө басым жасады. Хорватиялык Index порталы Эрдогандын союздаштар ортосундагы коргонуу чектөөлөрүн алып салуу чакырыгына орун берсе, Словениянын коомдук телеканалы RTV SLO саммитти түрк коргонуу өнөр жайынын дүйнөгө күчүн көрсөткөн платформасы катары мүнөздөдү.