Тайвандыктар Кытай менен мамилени АКШнын өнөктөштүгүнө караганда коопсуз деп эсептешет

Тайванда жүргүзүлгөн сурамжылоонун натыйжасында аралдыктар Кытай менен мамилени жакшыртууну улуттук коопсуздук боюнча Америка Кошмо Штаттары менен кызматташууга караганда коопсузураак вариант катары көрүшөрүн көрсөттү. Тайбэйде жайгашканУлуттук Коргоо жана Коопсуздук Изилдөө Институту (INDSR) тарабынан жүргүзүлгөн сурамжылоо май айынын аягында 1127 катышуучу менен өткөрүлдү.

Кытайга жакшы ниет көрсөтүү тенденциясы

Изилдөөгө катышкан Тайвандык жарандардын 44,9 пайызы коргонуу жөндөмдүүлүгүн жогорулатуунун эң жакшы жолу экенин айтышты. 29,7 пайызы Кытайга жакшы ниет көрсөтүү туурараак мамиле болорун айтышкан. деп билдирди ал. Башка тараптан 11,8 пайызы АКШ менен коргонуу тармагындагы кызматташтыкты тереңдетүүнү коопсуздук жагынан дагы ылайыктуу деп ойлошту.

Трамптын Кытай сапарынан кийин көз караштардын өзгөрүшү

Бул жыйынтыктар АКШнын президенти Дональд Трамптын 15-17-май күндөрүнүн аралыгындагы Кытай сапарынан кийин көзгө урунат. Трамптын сапарынан кийин Тайвандыктар Кытай менен жакшы карым-катнаш түзүүнүн коопсуз жол экенин баса белгилеп, АКШ менен кызматташууга болгон ишенимдин азайганы байкалган. Бул сапарында Трамп Тайвандын көз карандысыздыгын колдобой турганын билдирген билдирүүлөрдү жасады.

Тараптарга жараша көз караштардын өзгөрүшү

Тайвандагы саясий партияларга жараша катышуучулардын пикирлери ар башка болду. Бийликтеги партияДемократиялык прогрессивдүү партиясынын тарапкерлеринин 4 пайызы гана Кытайга ак ниеттүүлүк көрсөтүүнү акылга сыярлык деп тапса, оппозициялык Кытай улутчул партиясынын (Гоминдан) шайлоочуларынын 65 пайызы бул ыкманы колдоду. Тайвань Элдик партиясынын (TPP) шайлоочуларынын 55 пайызы да Кытай менен жакшы мамиле түзүүнү коопсуз деп тапты.

Тарыхый жана саясий контекст

1949-жылдан бери иш жүзүндө эгемендүүлүккө ээ болгон Тайванды Кытай өз аймагынын бир бөлүгү катары көрөт. Кытай менен Тайвандын ортосундагы суверендүүлүк талашы жарандык согуштан кийинки күнгө чейин уланып келет. Кытай Тайвандын эл аралык статуска ээ болушуна жана көз карандысыз дипломатиялык мамилелердин орношуна каршы.

ДППнын көз карандысыздыкты жактаган мамилеси

Лай Чинг-тебашчылык кылган ДПП Тайвандын эгемендигин жана иш жүзүндө көз карандысыздыгын коргоп, Пекин администрациясынын реакциясына туш болууда. Кытай ДППны көз карандысыздыкты жактаган жана жикчил деп мүнөздөп, бул мамиле Тайванды кооптуу жолго салышы мүмкүн экенин эскертет.

Кытай менен алакалардын келечеги

2024-жылдын январында боло турган Тайвандагы президенттик шайлоонун алдында Кытайдын Тайванга тийгизген таасири жана эки өлкөнүн ортосундагы мамилелердин келечеги маанилүү күн тартибинде калууда. Шайлоо Тайвандын тышкы саясатында жана Кытай менен болгон мамилесинде чечүүчү ролду ойношу мүмкүн.

Тайвандагы бул саясий динамика аралдын тургундарынын коопсуздук саясатына болгон тенденцияларын жана Кытай менен мамилеси кандай түзүлөөрүн түшүнүү үчүн абдан маанилүү.