Трамптын Ормуз кысыгы жана Ибрахим келишими боюнча билдирүүлөрү

АКШнын президенти Дональд Трампкабинет жыйынынан кийин басма сөзгө жасаган билдирүүлөрү менен көңүлдөрдү бурду. Трамп Ормуз кысыгы жана Ибрахим келишими аркылуу Жакынкы Чыгыш өлкөлөрүнө маанилүү билдирүүлөрдү жөнөттү. «Убактысы келгенде Ормуз кысыгы ачылат» деген Трамп Сауд Арабия, Катар жана башка аймактык өлкөлөрдөн Израил менен карым – катнаштарын нормалдаштырууну суранды.

Ибрайым келишими жана Жакынкы Чыгыш

Трамп Жакынкы Чыгыш саясатында барган сайын ачык позицияны карманууда. Ибрахим келишиминин Сауд Арабия, Катар жана Бириккен Араб Эмирликтери сыяктуу өлкөлөр тарабынан кабыл алынышын талап кылган Трамп: «Бул өлкөлөр бизге карыздар»,-деди. АКШ президенти эгер бул өлкөлөр келишимге кол койбосо, Иран менен келишимге жетишүү зарылчылыгы тууралуу так эмес экенин билдирди.

Ормуз кысыгынын стратегиялык мааниси

Ормуз кысыгы дүйнөлүк энергетика соодасы үчүн өтө маанилүү. Трамп кысык "бардыгы үчүн ачык болот жана аны эч ким көзөмөлдөбөйт" деди. Бул билдирүүлөр аймактагы деңиз соодасы либералдаштырылат деген мааниде чечмеленди. Трамп Ормуз маселесинде кызматташпаса кесепеттерге дуушар боло тургандарын белгилеп, Оманга карата да катаал сөздөрдү айтты.

Оманга коркунучтуу билдирүүлөр

Трамп Ормуз кысыгынын көзөмөлүнө байланыштуу Оманга таң калыштуу эскертүүлөрдү жасады. Омандын башка өлкөлөр сыяктуу иш-аракет кылышы керектигин белгилеген Трамп, «антпесе аларды жардырабыз» деген катуу үндөрдү колдонду. Бул билдирүүлөр аймактагы чыңалууну күчөтүшү мүмкүн.

Трамптын бул билдирүүлөрү Жакынкы Чыгышта жаңы стратегиялык тең салмактуулукту издөөгө ишарат кылганы менен, алардын аймактагы өлкөлөргө кандай таасир берери кызык.

Келечектеги мүмкүн болгон өнүгүүлөр

Бул билдирүүлөр анын Жакынкы Чыгыштагы жаңы мамилелерин өзгөртүүгө алып келиши мүмкүн. Трамптын катаал риторикасынын дипломатиялык таасири кандай болорун жана өлкөлөр бул талаптарга кандай жооп берерин убакыт көрсөтөт. Аймактагы өнүгүүлөр глобалдык энергетика соодасына жана саясий тең салмактуулуктарга жакындан таасирин тийгизет.