Трамптын Тайвандагы билдирүүсү Кытайдын кыжырын келтириши мүмкүн

АКШнын президенти Дональд Трамп Тайвандын лидери Лай Чинг-те менен жолугуп, мүмкүн болгон курал сатуу боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзө турганын жарыялады. Бул билдирүү Кытай менен АКШнын ортосундагы кылдат тең салмактуулуктарды кайрадан күн тартибине алып келет.

Тарыхый жолугушуу планы

Вашингтон менен Тайвандын ортосундагы мамилелер 1979-жылдан бери расмий каналдар аркылуу жүргүзүлбөй келет. Ошол жылы Пекин өкмөтүн тааныган Америка Кошмо Штаттары Тайвань менен түз дипломатиялык байланыштарды үзгөн. Бирок Трамп бул салтты бузуп, Тайвандын лидери менен жолугушуу ниетин билдирди.

Кытай менен Тайвандын ортосундагы чыңалуу

Пекин администрациясы Тайванды өз аймагынын бир бөлүгү катары көрүп, керек болсо аскердик күч колдонуу менен аралды көзөмөлгө ала аларын билдирүүдө. 2024-жылы кызматка киришкен Лай Чинг-теТайвандын коргонуу жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу үчүн маанилүү кадамдарды жасап жатат жана бул Кытай менен чыңалууну күчөткөн фактор.

АКШ Тайванга колдоо көрсөтүү

АКШ Тайванды көптөн бери колдоп келет жана Тайвань мамилелери мыйзамына ылайык, коргонуу үчүн курал-жарак сатууга милдеттүү. Анткен менен Трамп Тайванга бериле турган 14 миллиард долларлык курал пакетин бекитип бербесин али чече электигин билдирди.

Трамптын Кытай менен болгон мамилеси

Өткөн аптада Пекинде өткөрүлгөн саммитте Кытайдын төрагасы Си Цзиньпин менен болгон мамилесин «сонун» деп мүнөздөгөн Трамп, Кытай менен тең салмактуу карым-катнаш түзүүгө аракет кылууда. Бирок Тайванга карата таштай турган кадамдары бул тең салмактуулукка канчалык деңгээлде таасир этээри кызык.

Курал сатуу жана эл аралык мамилелер

АКШнын Тайванга мүмкүн болгон курал сатуусу Кытай менен болгон мамилени дагы да татаалдаштырышы мүмкүн. Трамп бул маселенин үстүндө иштеп, Тайвань маселесин чечүү үчүн ар кандай сүйлөшүүлөрдү өткөрө тургандыктарын билдирди.

АКШ менен Тайвандын бул жакындашуусу Азия-Тынч океан аймагында жаңы геосаясий тең салмактуулуктардын пайда болушуна алып келиши мүмкүн.

Трамп Тайвань менен болгон мамилесин өнүктүрүп жатканда, өзүнүн администрациясынын дипломатиялык мамилесин да эске алышы керек болот.