Түрк лирасы менен тышкы соодада тарыхый босого: 1 триллион лира чеги 8 айда ашты

Соода министрлигинен алынган маалыматка караганда Түркиянын улуттук валютасы түрк лирасы менен быйылкы жылдын 8 айында тышкы соода көлөмү рекорддук өсүш болду. Дүйнөлүк соодада жергиликтүү валюталардын колдонулушун кубаттаган кадамдардын таасири менен TL менен соода көлөмү 1 триллион лиралык критикалык босогодон ашып, тарыхый деңгээлге жетти.

Жылдын биринчи жарымында TL менен сооданын жүрүшү

Январь айында лира түрүндөгү экспорт өткөн жылдын тийиштүү мезгилине салыштырмалуу 6 пайызга азайып, 24 миллиард 727 миллион лира деңгээлинде болду. Бир тараптан импортто 18,8 пайыздык өсүш болуп,83 миллиард 526 миллион лирага жетти. Ошентип январь айында тышкы соода көлөмү 108 миллиард 253 миллион лира болду.

Февраль айында лирадагы экспорт 2,1 пайызга азайып 27 миллиард 694 миллион лирага, импорт 10,5 пайызга өсүп 92 миллиард 868 миллион лирага чыкты. Февраль айынын жалпы тышкы соода көлөмү120 миллиард 562 миллион лираболду.

Март айында жандануу тенденциясын көрсөткөн TL менен экспорт 2,6 пайыздык өсүү менен31 миллиард 661 миллион лирага жетти. Импорт 15,1 пайызга өсүп 110 миллиард 185 миллион лирага жетсе, жалпы көлөмү 141 миллиард 846 миллион лирага жетти.

Апрель айында экспортто олуттуу секирик байкалды. Лир менен жасалган экспорт 57,3 пайыздык жогорку көрсөткүч менен 38 миллиард 219 миллион лирага жетти. Импорт 10,8 пайыз өсүү менен 107 миллиард 669 миллион лирага айланды, апрель айындагы көлөм 145 миллиард 888 миллион лира менен эсептелди.

Май айында экспорт 2,6 пайызга өсүп29 миллиард 436 миллион лирага, импорт 8,4 пайызга азайып82 миллиард 453 миллион лирага жетти. Май айында жалпы көлөм111 миллиард 889 миллион лирады түздү.

Июнь айында экспорт 2025-жылдын ушул эле айына салыштырмалуу 26 пайызга өсүп 29 миллиард 938 миллион лирага, импорт 16,3 пайызга өсүп 114 миллиард 550 миллион лирага жетти. Бул мезгилде тышкы соода көлөмү 144 миллиард 488 миллион лира болду.

Жайкы мезгилде өсүү тенденциясы басаңдаган жок

Июль айында лира менен жасалган экспорт өткөн жылдын тийиштүү айына салыштырмалуу 31,8 пайыз күчтүү өсүп37 миллиард 70 миллион лирага жетти. Ошол эле мезгилде импорт 2,7 пайыз өсүп107 миллиард 128 миллион лирага жетип, жалпы соода көлөмү 144 миллиард 198 миллион лира деңгээлинде болду.

Август айында да ушундай эле импульс сакталып, лирадагы экспорт жылдык негизде 49,6 пайызга өсүп 37 миллиард 966 миллион лирага жетти. Импорт 8,9 пайыз өсүп96 миллиард 265 миллион лирага жетсе, тышкы соода көлөмү август айында 134 миллиард 231 миллион лирада турукташкан.

8 ай ичиндеги жалпы тарыхый рекорд: 1 триллион лира чегинен ашты

Жылдын январь-август мезгилин камтыган 8 айлык мезгилде түрк лирасы менен жалпы экспорт өткөн жылдын ушул эле мезгилиндеги 215 миллиард 733 миллион лирадан 19 пайызга өсүп, 256 миллиард 711 миллион лирага жетти. Ошол эле мезгилде импорт 728 миллиард 585 миллион лирадан 9,1 пайызга өсүп, 794 миллиард 644 миллион лирага жетти.

Бул маалыматтардын негизинде түрк лирасы менен жалпы тышкы соода көлөмү январь-август мезгилинде жылдык негизде 11,3 пайыз өстү. Өткөн жылдын ушул эле мезгилинде 944 миллиард 318 миллион лира болгон көлөм бул жылы 1 триллион 51 миллиард 355 миллион лирага өсүп, бардык мезгилдердин эң жогорку 8 айлык деңгээлине жетти. 2025-жылдын январь-август жана 2026-жылдын январь-август айларында түрк лирасы менен жүргүзүлгөн тышкы соода маалыматтары жергиликтүү валютадагы сооданын күндөн-күнгө күчөгөнүн көрсөттү.