Түркия-Армения чек арасындагы нормалдашуу процесси ылдамдады

Армениянын премьер-министри Никол Пашинян Анталияда өткөн Бириккен Улуттар Уюмунун Климаттын өзгөрүшү боюнча алкактык конвенциясынын (COP31) тараптардын 31-конференциясынын алкагында президент Режеп Таййип Эрдоган менен жолугушту. Жолугушуудан кийин Ирландияда катышкан маегинде процесске баа берген Пашинян эки өлкөнүн ортосунда дипломатиялык карым – катнаштардын түзүлүшү жана чек аралардын толук ачылышында акыркы баскычка жеткенин жарыялады.

Пашинян менен Эрдогандын жолугушуусунда кандай билдирүүлөр берилди?

Анталиядагы саммитте президент Режеп Таййип Эрдоган тарабынан кабыл алынган Армениянын премьер-министри Никол Пашинян жолугушуулардын абдан оңдуу болгонун баса белгиледи. Эки лидердин Ирландиядагы сүйлөшүүсүндө жылыш бар экенин ырастаганын белгилеген Пашинян: «Эрдоган мырза менен эки күн мурун абдан позитивдүү жолугушуу өткөрдүм, эки тарап тең прогресске жетишкенибизди жана дипломатиялык карым-катнаштарды орнотуу жана чек араларды толук ачуу боюнча акыркы кадамга абдан жакын экенибизди белгилешти», - деди.

Эки өлкөнүн соода мамилелери кандай өнүккөн?

Түркия менен Армениянын ортосундагы учурдагы байланыштын мурунку жылдарга караганда бир топ активдүү чекке жеткенин белгилеген Пашинян, конкреттүү кадамдар ташталганын айтты. Албетте Түркия менен иштешип жатабыз; Түркия менен болгон карым-катнаштарыбызда акыркы жылдары абдан конкреттүү өзгөрүүлөр болду. Азыр абдан активдүү байланышыбыз бар»,-деген Пашинян соода тармагындагы өнүгүүлөргө да көңүл бурду. Армениянын премьер-министри : «Мурда Түркия менен эки тараптуу соода кылуу мүмкүнчүлүгүбүз да жок болчу, эми эки тараптуу соода байланышын түзүүгө мүмкүнчүлүк бар жана соода кылуудабыз»деди.

Антальяда өткөрүлгөн COP31 саммитинен улам болгон бул жогорку деңгээлдеги жолугушуу Анкара-Ереван линиясындагы нормалдашуу процессинин эң конкреттүү кадамдарынын бири катары өзгөчөлөндү. Пашиняндын билдирүүлөрү тараптардын көп жылдардан бери жабык турган чек араларды ачуу жана расмий түрдө дипломатиялык мамилелерди баштоонун акыркы этабына жакындап калганын көрсөтүүдө.

Түркия менен Армениянын ортосундагы нормалдашуу процесси эки өлкөнүн атайын өкүлдөрү тарабынан жүргүзүлгөн дипломатиялык сүйлөшүүлөр менен уланууда. Чек араларды ачуу жана дипломатиялык мамилелерди түзүү аймактагы транспорттук линияларды жандандыруу жана экономикалык кызматташтыкты арттыруу үчүн стратегиялык күтүүнү жаратат.

Дипломатиялык нормалдаштыруу үчүн артка эсептөө башталды

Пашиняндын билдирүүлөрү эки өлкөнүн мамилеси азыр риторикадан ишке өткөнүн жана соодадагы тоскоолдуктардын жоюлушу нормалдашууну тездетип жатканын көрсөтүүдө. Чек араларды ачууга карата “акыркы кадам” деген сөз айкашы тараптар негизинен техникалык жана саясий келишимди бүтүргөнүн көрсөтүп турат.

Аймактык соодада жаңы доорду күтүү

Чек аралардын толук ачылышы Түркия менен Армениянын ортосундагы логистикалык чыгымдарды азайтууга жана чек ара провинцияларында экономикалык мобилдүүлүктү жогорулатууга салым кошо алат. Кошумчалай кетсек, бул өнүгүү Кавказ аймагындагы стабилдүүлүктү бекемдөөгө жана жаңы соода коридорлорун түзүүгө оң таасирин тийгизиши мүмкүн.