Түркия менен Канаданын ортосунда стратегиялык өнөктөштүк доору башталат

Президент Режеп Тайып Эрдоган Анкарадагы Президенттик комплексте Канаданын премьер-министри Марк Карни менен жолугушту. Жекеме-жеке жана делегациялар аралык жолугушуулардан кийин өткөрүлгөн биргелешкен маалымат жыйынында эки өлкөнүн карым-катнаштарынын стратегиялык өнөктөштүк деңгээлине көтөрүлгөнү айтылды. Президент Эрдоган бул чечимдин энергетика, соода, транспорт жана коргонуу өнөр жайы сыяктуу тармактарда жаңы долбоорлордун ишке ашырылышына негиз болоорун белгиледи.

Стратегиялык өнөктөштүктүн алкагында кандай максаттар аныкталды?

Түркия менен Канада учурдагы 3 миллиард доллардын тегерегиндеги соода көлөмүн биринчи этапта 5 миллиард долларга, андан соң 10 миллиард долларга жеткирүүнү максат кылууда. Буга байланыштуу Эркин соода келишими боюнча сүйлөшүүлөрдү жыл аягына чейин баштоо чечими кабыл алынды. Мындан тышкары, жаңыланган аба транспорту келишими менен түз каттамдарды эки эсеге көбөйтүү жана Түрк Эксимбанк менен Канаданын экспортту өнүктүрүү агенттигинин ортосунда кол коюла турган өз ара түшүнүшүү меморандуму менен үчүнчү өлкөлөрдөгү биргелешкен инвестиция мүмкүнчүлүктөрүн баалоо пландалууда.

Коргонуу жана энергетика тармагындагы кызматташтык кандайча түзүлөт?

Коргоо өнөр жайы тармагында кол коюлган «Коргоо секторунун өнөктөштүк меморандуму» шериктеш эки өлкөнүн кызматташтыгын бекемдөөнү максат кылууда. Энергетика тармагында кен казуудан СТГга, маанилүү кендерден атомдук энергетикага чейин кеңири чөйрөдө кызматташуу каралууда. Эки өлкөнүн энергетика министрликтеринин ортосунда кабыл алынган биргелешкен декларация бул тармактагы потенциалды баалоо үчүн жасалган конкреттүү кадам катары өзгөчөлөнүп турат.

Президент Эрдоган менен Канаданын премьер-министри Марк Карни Анкарадагы жолугушуусунда эки тараптуу карым-катнаштарды, ошондой эле Газа, Украина жана Перс булуңундагы окуяларды талкуулашты. Жолугушуулардын жыйынтыгында карым-катнаштардын келечегине карай тарыхый кадам ташталганы жана бул процесстин символикалык эмес, конкреттүү долбоорлор менен колдоого алынаары баса белгиленди.

Түркия менен Канаданын ортосундагы дипломатиялык процесс кол коюлган түшүнүшүү меморандумдары жана иш-аракеттер пландары менен институционалдык алкакка жайгаштырылды. Эки өлкөнүн ортосунда башталган бул жаңы мезгилде жеке сектордун өкүлдөрүн камтыган Биргелешкен Экономикалык жана Соода комитетинин жыйындарынын 2027-жылы өткөрүлүшү пландалып, процесс тиешелүү министрликтер жана мекемелер аркылуу көзөмөлдөнөт.

Корутунду

Түркия менен Канаданын ортосундагы бул дипломатиялык кадам эки өлкөнүн узак жылдардан бери келе жаткан карым-катнаштарын артка таштап, экономикалык жана стратегиялык кызматташтык моделине өткөнүн көрсөтүүдө. Атап айтканда, соода көлөмүнүн максаттары жана коргонуу өнөр жайы келишимдери тараптардын глобалдык масштабда бири-бирин толуктоочу өнөктөш катары позицияларын көрсөтүп турат.

<б>Стратегиялык өнөктөштүк чечими эки тараптуу соода менен гана чектелбестен, үчүнчү өлкөлөрдө биргелешкен долбоорлор менен аймактык таасирди жаратышы күтүлүүдө. Бул Түркиянын тышкы сооданын ар түрдүүлүгүн арттыруу стратегиясынын Канаданын дүйнөлүк рыноктордо кызматташуу издөөсү менен дал келгенин далилдейт.

Мүмкүн болгон эффекттер

Эки өлкөнүн ортосундагы соода көлөмүн максаттуу деңгээлге көтөрүү өзгөчө энергетика, коргонуу жана транспорт секторлорунда иштеген түрк фирмалары үчүн жаңы базар мүмкүнчүлүктөрүн жаратышы мүмкүн. Эркин соода келишими боюнча сүйлөшүүлөрдүн башталышы инвесторлордун ишенимин арттырып, канадалык капиталга Түркиядагы долбоорлордо активдүүрөөк роль ойноого шарт түзүшү мүмкүн.

Коргоо өнөр жайы жана атомдук энергетика тармагындагы кызматташтык Түркиянын технологиялык инфраструктура максаттарына салым кошо алат. Мындан тышкары, эки өлкөнүн үчүнчү өлкөлөрдөгү биргелешкен инвестиция пландары түрк фирмаларынын Канада менен, өзгөчө Африка жана Борбор Азияда өнөктөштүк түзүү аркылуу атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатууга шарт түзүшү мүмкүн.