Түркия-Сомали карым-катнаштарында тарыхый этап: Президент Эрдогандын Могадишо сапарынын 15 жылдыгы шыктануу менен белгиленди

Борбор Могадишо Түркия менен Сомалинин ортосундагы терең тамырлашкан достуктун жана стратегиялык өнөктөштүктүн эң маанилүү бурулуш пункттарынын бирине орун берди. Президент Режеп Таййип Эрдогандын 2011-жылы эң оор күндөрүндө болгон Сомалиге жасаган тарыхый сапарынын 15 жылдыгы эки өлкөнүн жогорку даражалуу жетекчилеринин катышуусунда укмуштуудай программа менен белгиленди. Сомалинин премьер-министри Хамза Абди Барре аземде сүйлөгөн сөзүндө Түркиянын кыйын күндөрдө бир туугандыгын баса белгилеп: «Биз мамлекетибизди кайра курууну каалаганыбызда Түркия биз менен болгон»,-деди.

Гуманитардык жардамдан стратегиялык өнөктөштүккө чейинки тарыхый саякат

Могадишодо өткөрүлгөн эскерүү программасына Сомалинин премьер-министри Хамза Абди Барре, ошондой эле тышкы иштер министриАбдусселам Абди Али, юстиция жана конституциялык иштер министриХасан Моаллин Мухамуд Шейхали, мунай министриМухаммед Шихали жана Түркиянын Могадишо элчисиАлпер Акташ, түрк бүтүрүүчүлөрү жана көптөгөн сыйлуу коноктор катышты. Программада Эрдогандын 15 жыл мурунку эр жүрөк кадамынын Сомалиге тийгизген өзгөртүүчү таасири жана карым-катнаштардын бүгүнкү күндө жеткен глобалдык көлөмү талкууланды. Сомалинин премьер-министри Барре анын 2011-жылдагы сапары эки өлкөнүн ортосундагы мамилелерди түп тамырынан бери өзгөртүп, гуманитардык жардамдан күчтүү стратегиялык өнөктөштүккө өткөнүн белгиледи.

"2026-жылдагы Сомали 2011-жылдагы Сомали эмес"

Сомалинин акыркы 15 жылда башынан өткөргөн чоң аскердик, экономикалык жана дипломатиялык трансформациясына көңүл бурган премьер-министр Барре : «2026-жылдагы Сомали 2011-жылдагы Сомали эмес. Биз узак жана татаал жолду басып өттүк. Ал Сомали армиясынын терроризмге каршы күрөштөгү ийгиликтери менен коопсуздуктун чыңдалгандыгын, мурда коркуу өкүм сүргөн аймактарда азыр Сомалинин желеги сыймыктануу менен желбиреп жатканын белгиледи. Түркиянын эң чоң инвестицияларынын биринин билим берүү экенин баса белгилеген Барре, Түркияда билим алып, бүгүн мекенине кайтып келген миңдеген сомалилик жаштардын дарыгер, инженер жана ишкер катары өлкөнүн өнүгүүсүндө маанилүү роль ойногондорун айтты. Ал ошондой эле стратегиялык географиялык жайгашуусу, жаш калкы жана узун жээк сызыгы менен Сомалинин сунуштаган экономикалык мүмкүнчүлүктөрүн Түркия менен биргелешип инвестициялоо менен камсыз кылуу керектигин кошумчалады.

Ден соолук жана дипломатиялык тилектештикте чоң ийгилик

Сомалинин тышкы иштер министри Абдусселам Абди Али программада сүйлөгөн сөзүндө Түркиянын саламаттыкты сактоо тармагына кошкон зор салымдарына көңүл буруп, Могадишо Сомали-Түркия Режеп Таййип Эрдоган окуу жана изилдөө ооруканасынын айына 40 миңден ашуун бейтапка шыпаа бергенин бөлүштү. Адилет жана конституциялык иштер министри Хасан Моаллин Мухаммед Шейхали, Эрдогандын бул тобокелге салып, 2011-жылы эл аралык коомчулук Сомалини «башкаруу мүмкүн эмес» деп сыпаттап жаткан учурда өлкөгө келиши тагдырды өзгөртүүчү болгонун эске салды. Шейхали Сомалинин бул достукка берилгендигин жана 2016-жылдын 15-июлундагы чыккынчылык төңкөрүш аракетине каршы Түркияны колдогон алгачкы өлкөлөрдөн болгонун баса белгиледи.

Үмүттүн символу: Түркиянын Могадишодогу элчилиги

Түркиянын Могадишодогу элчиси Алпер Акташ сөзүндө, ошол кездеги премьер-министр Эрдогандын 15 жыл мурда Сомали чоң ачарчылык жана гуманитардык кризис менен күрөшүп жаткан кезде үй-бүлөсү жана чоң делегация менен болгон сапарынын катардагы бир дипломатиялык байланыш эмес, үмүтсүздүккө каршы кайраттуулуктун жүрүшү болгонун белгиледи. Элчи Акташ Түркиянын негизги мамилесинин Сомалинин бутуна турушу экенин белгилеп, түрк бүтүрүүчүлөрүнүн эки өлкөнүн ортосунда бузулбас достук көпүрөсүн курганын айтты. Сомалинин алдыбыздагы 15 жылда өз булактары менен абдан күчтүүрөөк бутуна тураарына ишенгенин билдирген Акташ, эки өлкөнүн ортосундагы бузулбас бир туугандыктын түбөлүккө уланышын каалады.