Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын спикери Куртулмуштан БУУга сын: 'Нью-Йорктогу кафеден айырмасы жок'

Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын Төрагасы Нуман Куртулмуш, Финляндияда катышкан конференцияда Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ) учурдагы абалы жана глобалдык көйгөйлөргө токтолуп, эл аралык системанын жетишсиздигине көңүл бурду. Куртулмуш, Финляндия парламентинин төрагасы Жусси Халла-Ахо менен өткөрүлгөн «Өзгөрүлүп жаткан дүйнөдө Түркия: өнөктөш, тең салмактуу, стратегиялык актёр» аттуу конференцияда Түркиянын дүйнө тынчтыгына салым кошуудагы ролуна басым жасады. Финляндияга официалдуу визити учурунда эки елкенун ортосундагы терен байланыштар. Түркия менен Финляндия калкынын ортосунда алыстыкка карабастан күчтүү байланыш бар экенин белгилеген Куртулмуш бул сапардын Түркия-Финляндия карым – катнаштарына оң салым кошоруна үмүттөнөрүн билдирди. Финляндиянын 2023-жылы НАТОго мүчө болушу менен эки өлкөнүн карым-катнаштарында жаңы өнөктөштүктүн пайдубалы түзүлгөнүнө көңүл бурган.

Глобалдык кризистер жана чечүү жолдорун издөө

Сөзүндө Куртулмуш дүйнөнүн тарыхый бузулуу чекитинде турганын жана эски тең салмактуулуктардын ордун жаңы изденүүлөргө бошотконуна токтолуп, глобалдык кризис, глобалдык иммиграция сыяктуу көйгөйлөрдүн бүткүл дүйнөгө таасирин тийгизгенин айтты. Бул көйгөйлөрдүн чечилишинде глобалдык кызматташтыктын маанилүү экенин баса белгиледи.

БУУнун иш-аракетине катуу сындар

Куртулмуш БУУнун кагылышууларды алдын алууда эффективдүү эмес экенин белгилеп: «БУУ Нью-Йорктогу кеңсе же кафеден айырмасы жок болуп калды»,-деди. Орусиянын Украинага басып кириши жана Израилдин Газадагы абалдарынан улам БУУнун алсыз экенин айтты. Бул алкакта эл аралык системанын алсыздыгына көңүлдөрдү бурду.

Европадагы коопсуздук көйгөйлөрү жана НАТОнун ролу

Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын Төрагасы Европа континентиндеги коопсуздук көйгөйлөрүнө токтолуп, Европанын коопсуздук алсыздыгынын Украина кризиси менен ого бетер ачыкка чыкканын белгиледи. Ал ошондой эле Финляндия жана Швециянын НАТОго кириши менен альянстын күчөгөнүн жана НАТОнун жаңы коопсуздук концепцияларын иштеп чыгуусу керектигин айтты.

Түркиянын ЕБ менен карым-катнаштары

Куртулмуш Түркиянын Европа Биримдиги (ЕБ) менен болгон карым-катнаштарын ар дайым стратегиялык көз караш менен баалаганын айтты. Түркиянын Европа Биримдигине мүчө болуу перспективасы бар экенин баса белгилеп, Евробиримдиктин ичинде Түркияга карата терс пикирлердин бар экенине нааразы болду.

Чечүү процесси жана терроризм менен күрөшүү

Түркиянын ички көйгөйлөрүн чечүүдө дипломатияга маани бергенин баса белгилеген Куртулмуш, өлкөнүн террор менен күрөшүүдө чечкиндүү экенин айтты. Террорсуз Түркия максатына карай жүргүзүлүп жаткан иштер жана бул темадагы чечкиндүүлүк тууралуу маалымат берди.

Кавказда тынчтык жана Түркиянын ролу

Куртулмуш Түркиянын Азербайжан менен Армениянын Кавказдагы тынчтык процессинде маанилүү роль ойногонун белгилеп, бул карым-катнаштардын нормалдашуусуна байланыштуу оң жылыштардын Түркия

2>да кыска мөөнөттө жарыялана турганын айтты. Көп уюлдуу дүйнөлүк тартип

Куртулмуш дүйнөнүн көп уюлдуу доорго киргенибизди, Түркиянын стратегиялык абалы менен бул жаңы тартипте маанилүү роль ойной турганын айтты. Түркиянын тынчтык көз карашы менен жаңы дүйнө системасын куруу максатына кызмат кыла турганын айтты.

Түркия Улуу Улуттук Жыйынынын Төрагасы Куртулмуш катышуучулардын суроолоруна жооп бергенден кийин сөзүн аяктады.