Түркиянын F-35 кыймылы Афинаны дүрбөлөңгө салды: Алексис Ципрастан "улуттук жеңилүүнү" моюнга алуу

Анкарада өткөрүлгөн НАТОнун критикалык саммитинин кесепеттери Эгейдин карама-каршы жээгинде терең тынчсыздануу толкунун жаратты. АКШнын президенти Дональд Трамптын Түркиянын F-35 согуштук учагын сатып алуу процессине байланыштуу конструктивдүү жана оң билдирүүлөрү Афина саясатында муздак душ таасирин жаратты. Окуяларды жакындан байкаган Грециянын коомдук пикири жана саясатчылары Түркиянын акыркы кездеги дипломатиялык жана аскердик жетишкендиктерин тынчсыздануу менен анализдеп жатышат.

Ципрастан Мицотакис өкмөтүнө катуу сындар

Грецияда Economist журналы уюштурган престиждүү панелге катышкан Грециянын мурдагы премьер-министри Алексис Ципрас Анкара менен Вашингтондун акыркы жакындашуусун катуу сөздөр менен сындады. Учурдагы премьер-министр Кириакос Мицотакис карманган тышкы саясатты максат кылган Ципрас Афинанын салттуу көп тараптуу дипломатия ыкмасын таштап, АКШга «бош чек» бергенин айтты. Ципрас Мицотакистин Жо Байден жетектеген АКШ администрациясына жактоо үчүн мурда аны «Трампист» деп айыптоо үчүн ашынган аракеттерге барганын эске салып, азыркы өкмөттүн багынып берүү позициясын карманганын айтты.

"Улуттук коопсуздугубуз олуттуу коркунучта"

Түркиянын коргонуу өнөр жайындагы стратегиялык ачылыштарына жана сатып алуулардагы ийгиликтерине көңүлдөрдү бурган Ципрас, абалдын Греция үчүн чоң бир өлчөмгө жеткенин белгиледи. Мурдагы премьер-министр: «Бүгүн жеткен чекитте Түркия F-35, F-16, Eurofighter согуштук учактары менен АКШдан жасалган учак моторлорун камсыздай алат. Жада калса Чобан аралына кабелдерди тартууга да кудуретибиз жетпейт. Улуттук коопсуздугубуз ачык коркунучта турган процесстен өтүп жатабыз»,-деди.

Бийлик учурунда Суда аскердик базасын АКШга 5 жылга гана өткөрүп беришкенин жана белгилүү бир стратегиялык шарттардын ордуна Мицотакис өкмөтүнүн Александруполи да болгон 6 башка аскерий базаны Вашингтондун чексиз колдонуусу үчүн ачышын чоң жеңилдик деп мүнөздөгөн Ципрас.

Түркиянын Афина медиасындагы дипломатиялык жеңиши

Трамптын Түркия жана президент Режеп Таййип Эрдоган тууралуу мактоо сөздөрүн түздөн-түз «улуттук жеңилүү» деп белгилеген Ципрас, Түркиянын Ливия менен кол коюлган деңиз юрисдикциясы келишими сыяктуу маанилүү кадамдар менен аба күчтөрүн гана бекемдебестен, Жер Ортолук деңизде да артыкчылыкка ээ болгонун баса белгиледи. Грек басма сөзүндө кеңири орун алган бул окуялар баш макалалардан кетпейт.

Өлкөнүн алдыңкы гезиттеринин бири Катимерини, Афинадагы терең толкундоолорду окурмандарына «Афины окуялардын тынчын алууда» деген баш макала менен жарыялады. Грециянын коргоо министри Никос Дендиас менен тышкы иштер министри Йоргос Ерапетритис Афинада АКШ Конгрессинин мүчөлөрү менен өткөргөн шашылыш жолугушуусунда Түркиянын F-35терди алуусунун аймактык тең салмактуулуктарды бузушуна байланыштуу тынчсызданууларын билдиргени белгиленди. Бирок, газета ошондой эле Вашингтонго кысым керсетуу учун Афинанын кучу жетишсиз экендигин мойнуна алды.

"Түркия Европанын коопсуздук архитектурасынын бир бөлүгү болду"

Дагы бир таасирдүү маалымат каражаты болгон Ta Nea гезити тажрыйбалуу дипломаттын анализин камтып, Трамп менен Эрдогандын күчтүү диалогу түрк-америкалык мамилелерди кайра калыптандырганын жазды. Гезитке берген маегинде дипломат Түркиянын Европа коопсуздук архитектурасынын ажырагыс бир бөлүгү болуп калганын жана Жакынкы Чыгышта активдүү ойноочу ролду алганын белгиледи. Талдоодо Батыштын аскерге муктаж болгон ар бир географияга заматта күч жөнөтө ала турган кудурети жана чечкиндүүлүгү бар бир Түркиянын алдында турганыбыз баса белгиленди.