1918'deki Azerbaycan Katliamları Anılıyor: Tarihi Gerçekler

1905 yılından itibaren Ermeniler, Azerbaycanlıları sindirmek amacıyla örgütlenip silahlandı. Bu süreçte Bakü başta olmak üzere, Azerbaycan'ın pek çok bölgesinde karışıklıklar çıkartıldı.

1917'de Rusya'da Çarlık rejiminin devrilmesiyle Bolşevikler iktidarı ele geçirdi ve Bakü'de de kontrolü sağladı. Bolşevik lider Stepan Şaumyan, Ermeni militanlara siyasi ve mali destek sağlayarak, Azerbaycanlılara yönelik saldırıların artmasına neden oldu.

1918'de, 30 Mart ile 3 Nisan tarihleri arasında Ermeni ve Bolşevik çeteler, Bakü, Şamahı, Guba, Haçmaz, Lenkeran, Hacıgabul, Salyan, Zengezur, Karabağ, Nahçıvan ve daha birçok bölgede 50 bin Azerbaycanlıyı katletti.

Bu katliam, Osmanlı'nın Kafkas İslam Ordusu olarak bilinen güçlerinin Azerbaycan'a yardıma gelmesi ve çeteleri temizlemesiyle sona erdi.

1918'de Ermeniler tarafından gerçekleştirilen bu vahşet, Azerbaycan'da bir soykırım olarak kabul edilmektedir.

Merhum Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, 1998'de imzaladığı bir kararnameyle 31 Mart'ı "Azerbaycanlıların Soykırım Günü" olarak ilan etti.

"1918 Olayları Uluslararası Alanda Soykırım Olarak Kabul Edilmeli"

Azerbaycan Ombudsmanı Sabina Aliyeva, 1918 Mart-Nisan aylarında yaşanan olayların Azerbaycanlılara yönelik sistematik ve trajik saldırıların en çarpıcı örneklerinden biri olduğunu belirtti.

Aliyeva, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 20. yüzyılın başlarından itibaren Ermeniler tarafından Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerinde ve bugünkü Ermenistan topraklarında Azerbaycanlılara karşı acımasız suçlar işlendiğini ifade etti.

Bu süreçte binlerce masum insanın milli ve dini kimlikleri nedeniyle öldürüldüğünü belirten Aliyeva, tarihe kitlesel katliamlar olarak geçen bu olayların uluslararası düzeyde tanınmasının önemli olduğunu vurguladı.

Aliyeva, uluslararası kuruluşlar ve BM üyesi devletlere çağrıda bulunarak, "Azerbaycanlılara yönelik etnik temizlik ve soykırım suçlarına karşı durulmalı ve 1918 olayları soykırım olarak tanınmalıdır." dedi.

"Azerbaycanlılar Etnik ve Dini Kimlikleri Nedeniyle Hedef Oldu"

Azerbaycan Pedagoji Üniversitesi'nden Dr. Dilgam Ahmed, 1918'de yaşanan olayların planlı bir şekilde Müslüman ve Türk nüfusu hedef aldığını belirtti.

Ahmed, 28 Mayıs 1918'de bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan Cumhuriyeti tarafından oluşturulan araştırma komisyonunun Bakü ve çevresindeki olayları açıkça ortaya koyduğunu ifade etti.

Bu raporun hukuki esaslara göre hazırlandığını vurgulayan Ahmed, belgelerde Bakü'de 11 bin, Şamahı şehir merkezinde yaklaşık 10 bin, köylerinde ise 10 binden fazla kişinin öldüğünü belirtti.

Ahmed, Guba'da bulunan toplu mezarların yaşananların somut kanıtı olduğunu ve burada da yaklaşık 4 bin kişinin öldüğünü söyledi.

Karabağ ve Zengezur'daki olaylarla birlikte toplam can kaybının 50 bini aştığını belirten Ahmed, bu olayların Ermeni gruplar tarafından daha fazla toprak elde etme amacıyla gerçekleştirildiğini söyledi.

Ahmed ayrıca, Bolşevik yönetiminin bu olaylarda önemli bir rol oynadığını belirterek, Lenin liderliğindeki Bolşeviklerin Ermeni gruplara destek verdiğini ifade etti.

Sovyet döneminde yayımlanan eserlerde olayların, Azerbaycanlıların Müsavat Partisi ile Ermenilerin Taşnaksutyun Partisi arasındaki bir çatışma olarak gösterildiğini belirten Ahmed, "Gerçekler uzun süre gizlendi. Oysa yaşananlar, Azerbaycanlıların etnik ve dini kimlikleri nedeniyle hedef alındığı bir katliamdı." dedi.